Во обраќање до нацијата, американскиот претседател Доналд Трамп се обиде да остави впечаток на напредок во воениот судир со Иран, тврдејќи дека американските сили се „на чекор“ до исполнување на своите цели. Сепак, зад уверливата реторика изостана она што јавноста најмногу го очекуваше – јасен план за крај на конфликтот што веќе влезе во петтата недела.
Од Белата куќа, во говор во ударен термин, Трамп тврдеше дека САД веќе ја оттурнале иранската воена моќ до раб: морнарицата и воздухопловството, според него, се практично уништени, а ракетната и нуклеарната програма сериозно нарушени. Но, зад тие тврдења не следеше конкретен план – само ветување дека „работата ќе биде завршена многу брзо“.
Во реалноста, војната – започната на 28 февруари со учество и на Израел – влегува во петтата недела, без јасни сигнали за деескалација. Наместо тоа, реториката се заострува. Трамп најави нов бран напади во наредните две до три недели, па дури и удари врз клучната енергетска инфраструктура ако Техеран не попушти на преговарачката маса. Во еден од најконтроверзните делови од говорот, тој се закани дека Иран ќе биде „вратен во камено доба“.
Додека Вашингтон испраќа пораки за скорешен крај, теренската реалност изгледа поинаку. Сирени за тревога одекнуваа во Доха и Тел Авив, што укажува дека Иран, и покрај загубите, сè уште има капацитет да возврати и да ја дестабилизира регијата.
Особено чувствителна точка останува Ормутскиот теснец – клучна артерија за светското снабдување со нафта, кој практично е блокиран. Трамп уверува дека преминот ќе се „отвори сам по себе“ кога ќе заврши конфликтот, но сојузниците не се толку оптимистични. Европските партнери сигнализираат подготвеност да помогнат, но дури по прекин на непријателствата.
Во меѓувреме, последиците веќе се чувствуваат. Пазарите реагираа нервозно веднаш по говорот – акциите паднаа, доларот зајакна, а цените на нафтата продолжија да растат. Американската јавност, сè поуморна од нова долготрајна војна, не доби многу уверување дека крајот е навистина блиску.
Иако Трамп се обиде вината за растот на цените на горивата да ја префрли на Иран, неизвесноста околу конфликтот и понатаму ја држи глобалната економија во напнатост. Наместо јасна стратегија, останува впечаток на импровизација – и војна чиј исход, барем засега, е далеку од извесен.
