Македонските полиња, некогаш симбол на изобилство, се соочуваат со сериозни предизвици. Иако земјата располага со над половина милион хектари обработливо земјиште, фармерите сè почесто ги оставаат нивите неискористени. Причините се јасни: растечки трошоци за производство, недостиг на работна сила, особено во руралните средини, и ниска исплатливост на одредени култури. Паралелно, дел од земјиштето оди во запустение поради иселување и стареење на населението.
Житото сè уште е најзастапена култура, но и тука се чувствува падот, околу 4.000 хектари помалку се засеани оваа година. Најмногу е намалено сеењето пченица, со што домашното производство на леб ќе се потпира сè повеќе на увоз. Земјоделците, велат експертите, го менуваат фокусот кон култури кои носат побезбеден приход и побрз пласман, и кои бараат помалку труд, наместо традиционалното производство на храна.
Овоштарството и зеленчукот бележат драстичен пад. Производството на праски е намалено за речиси една третина, а кај црешите падот достигнува повеќе од половина. Домашните пазари и извозот се соочуваат со намалена понуда на традиционалните култури како домати и пиперки, со што се поттикнува увоз и нестабилност на цените.
Спротивно на основните прехранбени производи, индустриските култури бележат раст. Тутунот се шири за 3,5%, сончогледот за 6%, а производството на компир се зголемило за 2,3%. Тенденцијата покажува дека земјоделците се ориентираат кон култури кои гарантираат финансиска сигурност, често на сметка на храната.
Во сточарството, бројот на овци и говеда опаѓа, но производството на млеко се зголемува благодарение на повисока продуктивност. И покрај намалениот број кокошки, се произведуваат повеќе јајца, благодарение на модернизација и поефикасни фарми. Сепак, експертите предупредуваат дека нестабилниот пазар ја прави оваа добивка кревка и подложна на флуктуации.
Македонија минатата година извезла околу 270 илјади тони овошје и зеленчук, во вредност од 256 милиони евра, најмногу свежо грозје, јаболка, домати и пиперки, како и преработки. Иако вредноста на извозот бележи благ пораст, количините се намалени за речиси 13% во споредба со 2024 година.
Во исто време, увозот останува значителен, во 2025 година достигнал 180 милиони евра. Ова ја потврдува загриженоста дека, и покрај извозот, домашното производство не е доволно за да ги задоволи потребите на населението.
