Европската економска мапа во 2025 година покажува огромни разлики во богатството меѓу земјите-членки на Европската Унија, со драстичен јаз помеѓу истокот и западот на континентот. Според најновите податоци на Евростат, БДП по глава на жител, измерен во стандарди на куповна моќ, варира од скромните 68 поени во Бугарија и Грција до импресивни 239 во Луксембург, при што просекот на ЕУ е означен со индекс од 100.
Луксембург и Ирска се вистински шампиони на континентот. БДП по жител во Луксембург е речиси три и пол пати поголем од оној на најсиромашните земји, додека Ирска заостанува минимално со 237 индексни поени. За разлика од овие две, Бугарија и Грција се на дното со 32 проценти под просекот, што јасно го илустрира јазот во животниот стандард во Унијата.
Покрај овие лидери, и други западноевропски држави се истакнуваат: Холандија достигнува 134 проценти од просекот, Данска 127, а Австрија 117. Германија и Белгија се на 115, Шведска и Малта на 110, а Финска речиси ја следи просечната вредност со 101 процент. Меѓу големите економии, само Германија се издвојува со надпросечен БДП по жител, додека Франција (98), Италија (96) и Шпанија (92) се блиску до или под просекот.
На дното на економската скала, со БДП по глава на жител најмалку 20 проценти под просекот, се наоѓаат Хрватска (78%), Латвија (71%), Словачка (75%), Унгарија (76%), Романија и Естонија (79%), а исто така и Полска и Португалија (81%).
Причините за астрономските бројки во Луксембург и Ирска се специфични. Луксембург привлекува голем број странски работници, чиј придонес го зголемува БДП, но тие не се сметаат за жители при пресметката на БДП по глава. Ирска, пак, е центар на мултинационални компании со интелектуална сопственост, а дел од генерираните приходи се однесуваат на странски сопственици, што ја „набива“ домашната економска статистика.
Преточено во евра, просечниот БДП по жител во ЕУ изнесува 41.600 евра. На дното е Бугарија со 28.300 евра, а на врвот Луксембург со 99.300 евра. Холандија и Данска минуваат 50.000 евра, Германија е на 47.900, а Франција на 40.700 евра.
Источноевропските земји продолжуваат да се борат со ниски економски показатели, додека западот и северот на ЕУ уживаат повисок животен стандард. Во 2025 година, само 10 од 27 земји-членки имале БДП по жител над просекот, населувајќи околу една третина од населението на Унијата.
Земјите кандидати за членство се уште поназад: Босна и Херцеговина достигнува само 35% од просекот, Албанија и Македонија околу 42%, Србија 52%, Црна Гора 53%, а Турција 72%. Обединетото Кралство се приближува до просекот со 99%, додека земјите од ЕФТА, како Норвешка (160%), Швајцарија (151%) и Исланд (131%), имаат значително повисоки показатели.
