Бугарија сè уште не спровела најмалку 14 пресуди на Европскиот суд за човекови права кои се однесуваат на правата на Македонците во оваа земја, што отвора сериозни прашања за почитувањето на основните човекови права и европските стандарди.
Станува збор за пресуди кои најчесто се поврзани со забрана за регистрација на здруженија, ограничување на слободата на здружување и негирање на правото на самоидентификација на Македонците во Бугарија. Овие случаи се водени пред Европски суд за човекови права, кој во повеќе наврати утврдил прекршување на членот 11 од Европската конвенција – правото на слободно здружување.
И покрај тоа што пресудите се правно обврзувачки за земјите членки на Советот на Европа, извештаите покажуваат дека нивната имплементација во Бугарија доцни со години. Дел од случаите датираат уште од почетокот на 2000-тите, а проблемот и понатаму останува нерешен.
Најчесто, станува збор за случаи поврзани со организации како „ОМО Илинден“ и други здруженија на Македонците, на кои им било одбивано правото на регистрација или организирање јавни настани. Европскиот суд во повеќе пресуди утврдил дека ваквите одлуки претставуваат директно кршење на човековите права.
Дополнително, проблемот не е само во донесувањето на пресудите, туку и во нивното неспроведување, што укажува на системски недостаток во почитувањето на меѓународните обврски. Според анализите, ваквата состојба трае со години и претставува едно од најдолготрајните прашања во односите меѓу Бугарија и институциите за заштита на човековите права.
Овој случај има пошироко значење и за регионот, особено за Македонија, бидејќи директно се однесува на правата на македонската заедница во соседната земја и нивното признавање.
Експертите предупредуваат дека непочитувањето на пресудите на Европскиот суд може да има сериозни последици, вклучително и притисок од европските институции, но и нарушување на кредибилитетот на земјата во однос на владеењето на правото.
Прашањето останува отворено – дали и кога Бугарија ќе ги спроведе овие пресуди и ќе обезбеди целосна заштита на правата на македонското малцинство, во согласност со европските стандарди.
