Цените на нафтата повторно експлодираа и ја пробија психолошката граница од 100 долари за барел, откако геополитичките тензии меѓу САД и Иран нагло се заострија. Одлуката на американската воена команда за блокада на иранските пристаништа, заедно со неуспешните мировни преговори меѓу Вашингтон и Техеран, предизвикаа силен шок на глобалните пазари и нов бран неизвесност.
На лондонскиот пазар, суровата нафта од типот Брент забележа раст од над 7 проценти и достигна цена од околу 102 долари за барел, додека американскиот WTI скокна уште повеќе – над 8,5 проценти, приближувајќи се до 105 долари. Овој нагол пораст следува по објавата дека од 13 април започнува блокирање на морскиот сообраќај кон иранските пристаништа, што веднаш ги вознемири инвеститорите и ги засили стравувањата од нарушување на глобалното снабдување со енергија.
Според информациите, мерката ќе се однесува на сите бродови што влегуваат или излегуваат од иранските пристаништа во Персискиот и Оманскиот Залив, без оглед на знамето под кое пловат. Во исто време, американската Централна команда нагласува дека нема да ја попречува слободата на пловидба низ Ормускиот теснец за бродовите кои транзитираат кон други дестинации – обид да се избегне целосен колапс на светските енергетски текови.
Ситуацијата дополнително се вжешти откако преговорите меѓу САД и Иран завршија без договор, а најавата за блокада беше потврдена и од американскиот претседател Доналд Трамп. Неуспехот на дипломатијата ги зголеми стравувањата кај инвеститорите, кои предупредуваат дека долгорочното нарушување на снабдувањето од овој клучен регион може да има сериозни последици за светската економија.
Интересно е што само неколку дена претходно пазарот беше во спротивен тренд. По краткотрајното примирје меѓу двете страни, цените нагло паднаа – Брент за повеќе од 12 проценти, а WTI за над 13 проценти.
Но нестабилноста на договорот и ограничувањата во Ормускиот теснец повторно го вратија фокусот на ризиците.
Ормускиот теснец, низ кој минува значителен дел од светската нафта, останува една од најкритичните точки за глобалната енергетска безбедност. Секоја закана за неговото функционирање веднаш се одразува врз цените и ја зголемува паниката на пазарите.
Аналитичарите предупредуваат дека доколку тензиите продолжат, цените на нафтата би можеле дополнително да растат, што ќе се одрази директно врз инфлацијата, транспортните трошоци и економскиот раст во повеќето земји. Светот повторно се наоѓа на работ на нов енергетски шок, каде политиката и геополитиката директно ја диктираат цената на горивото.
