По повод 3 мај, светскиот ден на слободата на медиумите, Македонската асоцијација на новинари (МАН) ги охрабрува сите професионални медиуми да продолжат по патот на вистината.
– Со децении сведоци сме на насилство, притисоци, закани, уцени од СДСМ, која со своите инсталации во правосудниот систем спроведува политички прогон кон сите професионални и независни медиуми.
Годината помеѓу двата Светски дена на слободата на медиумите, новинарите и медиумските работници во Македонија ќе ја паметат по рекордниот број закани, навреди и притисоци врз колеги, од кои речиси сите останаа неказнети.
Во 2025 година, МАН регистрираше 142 случаи на закани врз новинари, 80 повеќе од претходната година.
Особено сме загрижени од трендот на напади врз новинари и медиумски работници кои известуваа од терен, најчесто на настани организирани од опозициски партии.
Особено загрижувачки е фактот што голем број од овие напади се случија јавно, пред очите на обвинителството, кое не реагираше. Напротив, обвинителството ги загрозува новинарите и медиумските работници со неспроведување на законите.
Загрозената безбедност, таргетирањето, обвинителската репресија и невозможноста за работа се исто така реалност за медиумската заедница во Македонија.
Медиумите во Македонија се соочуваат и со сериозни финансиски проблеми.
Уште поизразен е дискриминаторски став на одредени политички институции кон македонските редакции и јазикот.
Ако го земеме предвид неефикасниот одговор на надлежните органи на заканата по безбедноста на новинарите и медиумските работници, како и лошата економска состојба на колегите, мора да кажеме дека е тешко да се биде новинар во Македонија на овој 3-ти мај.
Ова го потврдува и најновата листа на Светскиот индекс на слободата на медиумите од Репортери без граници (RSF). Од 180 земји во светот во кои Репортери без граници го пресметуваат индексот на слобода на медиумите, Македонија падна за три места за 2026 година и е во групата земји каде што ситуацијата е оценета како „проблематична“. За разлика од минатата година, кога беше на 42-ро место, оваа година е на 45-то место.
По повеќе од две децении финансирање на проекти од меѓународни организации, можеме да кажеме дека овој систем е целосно бесмислен. Членовите на мнозинството од комисиите што одлучуваат за распределбата на парите се претставници чија главна активност е клиентелизмот, наместо да се борат за подобра позиција за новинарите и медиумите. Во претходната година, таблоидите и медиумите кои не го почитуваат новинарскиот кодекс, исто така, добија пари.
Затоа, МАН бара:
– Надлежните органи ефикасно да ги истражат сите закани кон новинарите и медиумските работници и редовно да ги информираат медиумите и јавноста за резултатите од овие истраги;
– Да се обезбеди ефикасна институционална заштита на новинарите од притисоци од носители на функции, првенствено политички и други моќни луѓе;
– Парите да се распределуваат праведно со цел да се зачува медиумскиот плурализам и да се овозможи квалитетно информирање за граѓаните.
…
