По долг период на алармантно повлекување на водата и постојани предупредувања за еколошка катастрофа, Преспанското Езеро конечно бележи промена на подобро. Најновите хидролошки мерења покажуваат дека водното ниво во последните шест месеци пораснало за приближно еден и пол метар: податок што кај жителите на регионот, стручната јавност и надлежните институции повторно буди внимателен оптимизам.
Од Општина Ресен велат дека за првпат по подолг период е прекинат континуираниот негативен тренд на опаѓање на езерото. Според нивните проценки, ако следуваат уште две хидролошки поволни години со стабилни врнежи и добра снежна покривка, езерото би можело делумно да се доближи до состојбата забележана на почетокот од овој век.
Оваа промена најмногу се припишува на интензивните пролетни врнежи и зголемениот доток на вода од сливното подрачје, кои привремено го стабилизираа чувствителниот езерски систем. Сепак, научниците нагласуваат дека ова е само краткорочно олеснување, а не трајно решение.
Зад сегашниот „здив“ на езерото останува суровата статистика: во последните 60 години, Преспанското Езеро изгубило околу 60 проценти од својот воден волумен. Причините се повеќеслојни, од климатските промени и сè послабите снежни врнежи, преку долготрајните суши и интензивното користење на водата за наводнување, па сè до природното истекување преку карстниот подземен систем кон Охридскиот регион.
Изминатите децении оставија длабоки траги врз пејзажот на Преспа: повлечена линија на брегот, исушени заливи, калливи површини и места каде што некогаш имало вода. Во одредени периоди, нивото паѓало и до три метри под просекот, што ја активираше тревогата кај научната заедница и еколошките организации.
Покрај хидролошките промени, локалните екологисти забележуваат и постепена трансформација во земјоделските практики во регионот. Сè повеќе производители се ориентираат кон органско производство и поодржливи методи на работа, што може да придонесе за намалување на хемиското оптоварување врз почвата и водите.
И покрај позитивните сигнали, експертите остануваат претпазливи. Тие предупредуваат дека Преспанското Езеро и понатаму е меѓу најранливите водни екосистеми во регионот и дека неговата иднина зависи од долгорочни, координирани мерки. Без заеднички ангажман на Македонија, Албанија и Грција, како и без сериозни политики за рационално користење на водата и адаптација на климатските промени, секое моментално подобрување би можело да остане само краток предах во долга еколошка криза.
…
