Во Виена, градот што со децении се смета за една од културните престолнини на Европа, атмосферата пред претстојното издание на Евровизија е сè само не мирна. Иако сцената е подготвена за уште еден раскошен музички спектакл, зад кулисите се чувствува тензичен политички набој што полека ја засенува основната идеја на настанот, музиката како обединувачка сила.
Ова е јубилејно, 70. издание на натпреварот, а Виена повторно ја презема улогата на домаќин, третпат во историјата. Градот кој некогаш бил симбол на класичната музика и европската културна размена, денес се обидува да ја задржи таа репутација во сосема поинаков, многу покомплексен геополитички контекст.
Слоганот „Обединети од музиката во срцето на Европа“ звучи едноставно и инспиративно, но реалноста околу подготовките покажува дека идејата за „аполитичен“ фестивал станува сè потешко одржлива. Организаторите повторно инсистираат дека сцената припаѓа на уметноста, не на политиката, но јавната дебата одамна го надминала тој рамкиран пристап.
Најголем дел од вниманието, очекувано, е насочен кон учеството на Израел, кое повторно предизвикува силни реакции во јавноста и во културните кругови. Дел од уметничката заедница повикува на негово исклучување поради војната во Газа, додека други, меѓу кои и голем број јавни личности од филмската и музичката индустрија, остро се спротивставуваат на таквата идеја. Поларизацијата е очигледна и реториката станува сè поостра, со отворени писма и меѓусебни обвинувања што се прелеваат и во медиумите.
Европската радиодифузна унија останува на својот став дека учеството се заснова на јавни сервиси, а не на политички режими, со што Израел останува дел од натпреварот. Но тоа решение не ја намалува напнатоста, напротив, најавите за протести во Виена, особено за време на финалната вечер, укажуваат дека настанот ќе се одвива под засилено обезбедување и во атмосфера на постојано присуство на јавен протест.
Истовремено, неколку земји најавија бојкот, одбивајќи учество или пренос на натпреварот, што отвора преседан во историјата на манифестацијата. Од друга страна, некои држави се враќаат на сцената по подолга пауза, што додава дополнителна динамика и непредвидливост на годинашното издание.
Покрај политичките сенки, сцената сепак останува исполнета со музичка разновидност и натпреварувачки дух. Обложувалниците веќе ги издвојуваат традиционалните фаворити како Шведска, Италија и Франција, но и неколку нови имиња кои привлекуваат внимание со современи електро-поп и етно-фузија продукции. Особено се следат настапите на Финска и Грција, кои во последните недели добиваат на популарност и медиумско внимание.
Украинскиот настап повторно се гледа како еден од емотивно најсилните моменти на годината. Земјата, која во последните изданија често се позиционираше високо, настапува со песна што комбинира етно мотиви и модерна продукција, со фокус на теми како внатрешна сила, трансформација и надеж во услови на криза.
Во регионот на Балканот, интересот е исто така голем. Србија, Хрватска и Црна Гора влегуваат во силно прво полуфинале, каде конкуренцијата е густа и секој настап може да биде одлучувачки. Според првичните прогнози, шансите за влез во финале постојат, но патот е неизвесен и зависен од живиот настап.
Домаќинот Австрија, како и Германија како дел од т.н. „голема петорка“, директно се пласирани во финалето, без потреба од полуфинално докажување. За нив, вистинската битка допрва следи на големата сцена во сабота, кога ќе се реши кој ќе ја понесе титулата во едно од најнепредвидливите изданија на „Евровизија“ во последните години.
…
