Дебатата околу новата европска регулатива за третман на комуналните отпадни води сè повеќе добива на интензитет, отворајќи судир меѓу два света што ретко се на иста страна: фармацевтската индустрија и научната заедница. Во фокусот е прашањето како Европа да ги намали трагите од лекови во водата, без да ја разниша ценовната стабилност и достапноста на терапиите што секојдневно се користат.
Предлогот што предизвикува најмногу реакции предвидува воведување на таканаречен квартарен степен на прочистување: напредна технологија што ги отстранува микрозагадувачите кои класичните постројки не успеваат да ги филтрираат. Според моделот што се разгледува, најмалку 80 проценти од трошоците за оваа надградба би паднале на товар на фармацевтските и козметичките компании.
И токму тука започнува конфликтот. Индустријата предупредува дека ваквиот финансиски товар би можел непропорционално да ги погоди производителите на генерички лекови, сегмент што обезбедува околу 70 проценти од терапиите во Европа, но функционира со значително пониски маржи и строго регулирани цени. Според нивните процени, новите обврски би можеле да доведат до зголемување на цените или, во поекстремен случај, повлекување на одредени лекови од пазарот.
Како илустративен пример се посочува метформинот, еден од најчесто препишуваните лекови за дијабетес. Претставници на индустријата, меѓу кои и здружението Medicines for Europe, тврдат дека цената по пакување во краен случај би можела да скокне и до неколкукратно ниво, дури и до 800 проценти. Оттаму доаѓа и стравот дека одредени производители би можеле едноставно да се откажат од производство на неисплатливи терапии, што би отворило ризик од недостиг на лекови.
Но, од другата страна на оваа равенка стои научната заедница, која проблемот го гледа низ поинаква призма. За нив, остатоците од фармацевтски супстанции во водните системи не се само прашање на екологија, туку и директна закана за јавното здравје. Посебна загриженост предизвикуваат антибиотици во отпадните води, бидејќи дури и минимални концентрации можат да придонесат кон развој на антимикробна резистенција, феномен што веќе се смета за една од најголемите глобални здравствени закани.
Од таа перспектива, воведувањето на понапредни технологии за прочистување не се гледа како товар, туку како неопходна инвестиција во заштита на водните екосистеми и долгорочната безбедност на населението.
…
