Амбасадорите на земјите членки на Европската Унија на 3 јуни треба формално да го разгледаат и одобрат мандатот за започнување на преговори, по што одлуката би била потврдена и од министрите на Унијата. Со тоа би се отворила можност Европската комисија да започне билатерални разговори со земјите од Западен Балкан, меѓу кои и Македонија, за постепено вклучување во европскиот систем „Roam like at Home“.
Сепак, од Брисел порачуваат дека ова е само почетна фаза. Роамингот меѓу ЕУ и регионот не е укинат, туку се отвора процес кој би можел во иднина да доведе до негова целосна елиминација. Тоа значи дека граѓаните засега нема да почувствуваат директна промена во цените на повиците, СМС пораките и мобилниот интернет при патување во ЕУ.
Европската комисија уште на 25 февруари 2026 година предложи започнување преговори со земјите од Западен Балкан за нивно постепено приклучување кон системот без роаминг трошоци. Доколку процесот заврши успешно, корисниците од регионот би можеле да користат мобилни услуги во ЕУ по домашни цени, а истото би важело и за европските граѓани во Западен Балкан.
Овој процес не започнува од нула. Во 2022 година, на самитот ЕУ – Западен Балкан во Тирана, телекомуникациски оператори од двете страни потпишаа декларација за постепено намалување на цените на роамингот. Првите намалувања почнаа да се применуваат од октомври 2023 година, како дел од поширок план за приближување кон европските стандарди.
Паралелно, во регионот веќе функционира договор за регионален роаминг без дополнителни трошоци, кој е во сила од јули 2021 година. Тоа се смета за прв чекор кон целосна интеграција во единствениот дигитален пазар на Европската Унија.
За Македонија, овој процес значи постепено усогласување со европската регулатива во телекомуникацискиот сектор. Освен политичката одлука, клучни ќе бидат техничката подготвеност на операторите и регулаторните стандарди кои треба да овозможат фер и стабилен пазар.
Иако најавите се позитивни, експертите предупредуваат дека станува збор за долг процес кој бара усогласување на повеќе нивоа. Реалните ефекти за граѓаните би можеле да се почувствуваат дури по завршување на преговорите и спроведување на техничките договори, најрано во наредните години.
…
