Домашниот мед во Македонија засега не е дефицитарен производ, но пчеларите предупредуваат дека условите за производство стануваат сè потешки. Намалени приноси, климатските промени, растечките трошоци и евтиниот увоз создаваат сè поголем притисок врз домашното пчеларство.
Пчеларите велат дека најголемиот предизвик во последните години е нестабилното време. Раните пролетни температури, ненадејните заладувања и долгите сушни периоди директно влијаат врз растенијата и количината на нектар што им е потребна на пчелите.
„Кога нема вода, нема ни паша. А кога нема паша, нема ни мед“, велат производителите, посочувајќи дека во одредени региони приносите се значително намалени во споредба со минатото.
За многу пчелари, главното прашање веќе не е колку мед ќе произведат, туку како да ги зачуваат пчелните семејства. Намалувањето на бројот на пчели, според експертите, може да има последици не само врз пчеларството, туку и врз земјоделството и целиот екосистем, бидејќи пчелите имаат клучна улога во опрашувањето.
Дополнителен проблем претставува и пазарот. Домашните производители се соочуваат со конкуренција од евтини увозни производи, а пчеларите предупредуваат дека потребни се поголеми контроли за потеклото и квалитетот на медот што се продава.
Цената на домашниот мед, која често достигнува 500, 600 или повеќе денари за тегла, според производителите е резултат на високите трошоци за одгледување и одржување на пчелите – од прихрана и лекување, до транспорт, амбалажа и опрема.
„Домашниот пчелар не продава само мед, туку вложување и работа во текот на целата година. Не може медот да биде евтин ако сезоната била лоша“, велат пчеларите.
Слични предизвици имаат и производителите низ Европа, каде климатските промени и зголемениот увоз влијаат врз домашното производство. Поради тоа, се воведуваат построги правила за означување на потеклото на медот, за потрошувачите да знаат што точно купуваат.
Според пчеларите, опасноста не е дека медот целосно ќе исчезне од пазарот, туку дека домашниот мед може постепено да стане поредок и поскап. Доколку продолжат неповолните временски услови и растот на трошоците, производството ќе бара сè повеќе труд, а ќе носи сè помал принос.
Главниот предизвик за иднината ќе биде дали ќе има доволно пчелари кои ќе продолжат да се занимаваат со оваа дејност и да го одржат домашното производство.
…
