Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) објави итни препораки за жителите на Гостивар, откако беше воведена забрана за користење на водата од градскиот водовод за пиење. Од Институтот предупредуваат дека небезбедната вода може да биде извор на бактериски, вирусни и паразитарни инфекции кои предизвикуваат гастроентеритиси, поради што апелираат граѓаните строго да ги почитуваат сите мерки за заштита.
### Забрана за користење на водата за пиење и подготовка на храна
Според препораките на ИЈЗ, водата од градскиот водовод не смее да се користи за пиење, ниту за подготовка на храна. Наместо тоа, граѓаните треба да користат исклучиво фабрички пакувана (флаширана) вода, при што се препорачува секое лице дневно да обезбеди најмалку четири литри вода.
Водоводната вода не смее да се користи за:
– подготовка на храна и оброци за доенчиња;
– миење овошје и зеленчук што се консумираат свежи;
– подготовка на мраз;
– подготовка на сокови, кафе, чај и други пијалаци.
### Посебни правила за лична хигиена
Институтот препорачува хигиената на рацете да се одржува исклучиво со сапун и безбедна, односно флаширана вода, особено пред подготовка на храна, по користење тоалет, по менување пелени и по контакт со заболено лице.
Доколку нема безбедна вода, може да се користи средство за дезинфекција на база на алкохол, но само ако рацете не се видливо извалкани.
За миење на забите задолжително треба да се користи флаширана вода, додека за туширање може да се користи и превриена вода, но со голема претпазливост да не се проголта.
### Строги обврски за рестораните, кафулињата и градинките
ИЈЗ наложува угостителските објекти да не ја користат водата од градскиот водовод за подготовка на пијалаци, ниту за миење овошје и зеленчук. Машините за производство на мраз мора веднаш да бидат исклучени.
Во детските градинки, децата смеат да пијат исклучиво флаширана вода, а чешмите не смеат да се користат за полнење шишиња.
Во сите домаќинства и прехранбени објекти храната треба темелно термички да се обработува, а како дополнителна мерка се препорачува користење еднократни чинии и прибор за јадење за да се избегне миење со потенцијално небезбедна вода.
### Симптоми поради кои веднаш треба да побарате лекарска помош
Од Институтот за јавно здравје апелираат граѓаните без одлагање да се јават кај матичен лекар или во најблиската здравствена установа доколку се појават:
– дијареја, повраќање или гадење;
– силни стомачни грчеви;
– покачена телесна температура и изразена слабост;
– знаци на дехидратација, како силна жед, сува уста, намалено мокрење и омалаксаност.
Особено внимателни треба да бидат најранливите категории – доенчиња и мали деца, бремени жени, постари лица, како и лица со хронични заболувања или ослабен имунитет, кај кои ризикот од потешки последици е најголем.
### Што треба да направат граѓаните кога ќе биде укината забраната?
ИЈЗ ги повикува граѓаните редовно да ги следат официјалните информации од Институтот за јавно здравје, Центарот за јавно здравје, Министерството за здравство и Агенцијата за храна и ветеринарство.
Водата од градскиот водовод ќе може повторно да се користи само откако надлежните институции официјално ќе соопштат дека е безбедна.
По укинувањето на забраната, граѓаните треба:
– да ја пуштат водата од сите чешми да тече од 5 до 10 минути;
– да ги испразнат и исчистат апаратите за вода;
– да го фрлат целиот мраз направен за време на забраната;
– да ги заменат филтрите на апаратите, доколку тоа го препорачува производителот.
„Со навремено почитување на овие препораки значително се намалува ризикот од појава и ширење на заболувања кои се пренесуваат преку вода“, порачуваат од Институтот за јавно здравје.
