Археолозите во близина на израелскиот град Кирјат Гат открија исклучително редок археолошки локалитет кој открива колку биле развиени технолошките вештини на луѓето пред околу 5.500 години.
На локалитетот Нахал Комем е пронајдена работилница за систематско производство на кремени сечила, која датира од почетокот на бронзеното доба. Според Израелската управа за антиквитети, станува збор за прв целосно контекстуализиран производствен погон од ваков вид откриен во јужен Израел.
Производство што барало исклучителна вештина
Меѓу најзначајните пронајдоци се големи кремени јадра од кои древните мајстори изработувале долги, тенки и исклучително остри сечила со правилна форма.
Начинот на производство барал голема прецизност. Археолозите откриле докази дека бил користен механизам сличен на лост, со кој врз кременот се применувал контролиран притисок.
Тоа покажува дека производството не се засновало само на едноставно удирање камен од камен, туку на добро совладана техника и прецизно контролирање на силата.
Сечилата имале различни намени во секојдневниот живот. Се користеле како ножеви за сечење и обработка на месо, но и како земјоделски алатки, особено како сечила за српови при жетва.
Не станувало збор за обична работилница
Значењето на откритието е уште поголемо бидејќи досега на различни археолошки локалитети биле пронаоѓани поединечни кремени сечила и јадра, но многу поретко биле откривани места каде што нивното производство се одвивало организирано.
Нахал Комем овозможува подобар увид во самиот процес на производство и покажува дека станувало збор за специјализирана дејност.
Истражувачите сметаат дека не секој можел да ги изработува овие сечила. Биле потребни посебни знаења и искуство, што укажува дека веќе во раното бронзено доба постоеле високо специјализирани занаетчии.
Можно е сечилата да се продавале низ поширокиот регион
Археолозите не ја исклучуваат можноста Нахал Комем да бил и центар од кој сечилата се дистрибуирале во други делови на Левантот.
Ова би можело да даде нови сознанија за трговските врски меѓу древните населби. Анализите покажале дека кременот користен во работилницата потекнувал од областа Беит Гуврин, околу 15 километри оддалечена од локалитетот.
Ако сечила пронајдени на други места можат да се поврзат со истиот извор на материјал или со оваа работилница, истражувачите би можеле да реконструираат дел од древните трговски патишта.
Локалитетот открива сложено општество
Нахал Комем бил населен стотици години, од доцното бакарно до раното бронзено доба. Археолозите откриле населба која се протегала на повеќе од половина километар, со стотици подземни јами.
Некои биле користени за складирање, други за живеење или производство, а дел можеби имале и ритуална или општествена функција.
Според истражувачите, откривањето на ваква специјализирана работилница покажува дека општеството веќе било доволно организирано за да поддржи професионална поделба на трудот.
Откритието затоа не претставува само пронаоѓање на древни камени ножеви. Тоа покажува дека пред повеќе од пет милениуми постоеле луѓе со специјализирани знаења, организирано производство и технологии кои за своето време биле исклучително напредни.
