Претседателот на САД Доналд Трамп, данската премиерка Мете Фредериксен и премиерот на Гренланд Јенс-Фредерик Нилсен денеска во Њујорк потпишаа трилатерален безбедносен договор со кој се предвидува значително проширување на американското воено присуство на Гренланд.
Договорот беше потпишан на маргините на Генералното собрание на Обединетите нации и има за цел зајакнување на безбедноста во Арктикот и Северниот Атлантик, како и зајакнување на присуството на НАТО во стратешки важниот регион.
Со договорот се овозможува проширување на постојното американско воено присуство на Гренланд, каде што САД веќе ја имаат базата „Питуфик“. Предвидено е отворање и на две нови воени локации во Нарсарсуак и Местервиг, што би претставувало најголемо проширување на американската воена инфраструктура на островот по Студената војна.
Договорот истовремено ја задржува Гренландската територија во рамките на Кралството Данска. Тој не предвидува американско преземање или анексија на Гренланд, туку се фокусира на безбедносната и воената соработка.
Како дел од договорот, на САД им се овозможува воспоставување систем за противракетна одбрана „Golden Dome“ на Гренланд, додека се ограничува можноста за воспоставување воено присуство на држави кои не се членки на НАТО. Договорот исто така предвидува ограничувања за одредени странски инвестиции од потенцијални противници.
Гренландскиот премиер Нилсен истакна дека договорот ги зема предвид интересите, правата и идниот развој на Гренланд, додека Фредериксен нагласи дека со него се потврдува значењето на НАТО и правото на Гренланд на самоопределување.
Договорот претставува значаен пресврт по повеќемесечните тензии околу идниот статус на Гренланд и барањата на Трамп за поголема американска контрола врз стратешки важниот остров.
…
