Двајца американски ограбувачи на банки во 1995 година смислиле необичен план за да не бидат снимени од безбедносните камери – ги премачкале лицата со лимонов сок, убедени дека така ќе станат невидливи.
Мекартур Вилер и Клифтон Ерл Џонсон ограбиле банки во областа Питсбург, Пенсилванија, без маски или друг начин за прикривање на лицата. Наместо тоа, верувале дека лимоновиот сок ќе спречи камерите да ги снимат.
Вилер дошол до оваа идеја откако Џонсон му објаснил дека лимоновиот сок може да се користи за правење невидливо мастило. Тие погрешно заклучиле дека истиот принцип би можел да функционира и со безбедносните камери.
Направиле и „тест“ пред грабежите
Пред да тргнат во акција, Вилер сакал да се увери дека планот функционира.
Тој го премачкал лицето со лимонов сок и се фотографирал со полароид камера. На фотографијата неговото лице не се гледало, па тоа го сфатил како доказ дека методот функционира.
Подоцна полицијата претпоставила дека фотографијата не успеала поради неисправна лента, погрешно поставена камера или затоа што Вилер, поради сокот во очите, едноставно не ја насочил камерата кон своето лице.
Но, за него тоа било доволен доказ.
Во банките влегле со целосно откриени лица
Вилер и Џонсон продолжиле со планот и ограбиле две банки во Питсбург. Во ниту еден момент не се обиделе да ги сокријат лицата.
Безбедносните камери јасно ги снимиле, што на полицијата ѝ овозможило да ги идентификува.
Џонсон бил уапсен неколку дена по грабежите. Вилер бил идентификуван преку снимките и уапсен откако неговата фотографија била објавена во телевизиска емисија за помош при пронаоѓање осомничени лица.
Кога полицијата му покажала фотографии од камерите, Вилер бил шокиран.
„Но јас ставив лимонов сок. Ставив лимонов сок“, наводно рекол тој во неверување.
Еден сведочел против другиот
По апсењето следувала судска постапка. Џонсон решил да сведочи против својот соучесник и добил петгодишна затворска казна.
Вилер бил осуден на значително подолга казна од 24 години затвор.
Случајот подоцна станал познат и во психологијата. Истражувачите Дејвид Данинг и Џастин Кругер го поврзале со истражувањето на феноменот познат како Данинг-Кругеров ефект – тенденцијата луѓето со ограничено знаење или способности во одредена област да имаат потешкотии реално да ги проценат сопствените способности.
Необичниот случај на Вилер станал еден од најпознатите примери за тоа како погрешен заклучок може да изгледа убедливо кога човек верува дека има доказ што го потврдува.
А доказот во неговиот случај бил една погрешно направена фотографија и малку лимонов сок.
