Новиот Tesla Roadster се издигна во воздух и направи маневри што досега изгледаа како сцена од акциски филм. Но, по спектакуларната презентација во Тексас, остануваат две важни прашања: каде ќе може да се користи најекстремната верзија и што навистина добиваат купувачите со резервацијата.
Во меѓувреме се појави и значајна нова информација. Американската Федерална управа за воздухопловство – FAA – изјави дека прикажаното возило не ја исполнува нејзината дефиниција за летало. Тоа значи дека тврдењата за задолжителна пилотска дозвола засега не можат да се претстават како донесено регулаторно правило.
Демонстрацијата се одржа на 15 октомври во тест-центарот на SpaceX во Мекгрегор, Тексас. Прототипот се движеше по закривена рампа, се одвои од неа, направи превртување и слета на тркалата. Беше прикажан и маневар над други возила. За време на најекстремните изведби во автомобилот немаше патници.
Презентацијата покажа краткотрајно издигнување и контролирани маневри, но не и вообичаен воздушен превоз од една до друга локација. Маск најави производство во 2028 година, додека конечната конфигурација на сериското возило сè уште се развива.
Технологијата се потпира на потисници со компримиран воздух под многу висок притисок. Според деталите објавени по презентацијата, демонстрациската верзија Rocket користела десет млазници и резервоари со вкупен капацитет од 600 литри, во кои имало околу 250 килограми воздух. Просторот за нив го зазема и местото на совозачот, поради што оваа верзија има едно седиште.
Одделен систем со вентилатори создава сила на прилепување кон подлогата и овозможува дополнително држење на возилото при движење. Станува збор за различни функции: вентилаторите го подобруваат прилепувањето, а потисниците овозможуваат издигнување и маневрирање.
Важно е и дека најавениот Roadster нема да биде една единствена изведба. „Тесла“ разликува три верзии:
– Performance – верзија со две седишта, активна аеродинамика и систем за прилепување, претставена како наменета за пат;
– Thrust – изведба со дополнителни задни потисници, претставена како подготвена за тркачка патека;
– Rocket – едносед со целосен систем за воздушни маневри, достапен само со покана.
За Rocket компанијата изречно наведува дека нема одобрение за употреба на јавни патишта. Ознаките за другите верзии, пак, не треба да се поистоветуваат со универзално одобрение за секој пазар.
Изјавата на FAA го менува контекстот на првичните коментари дека автомобилот автоматски ќе мора да помине воздухопловна сертификација. Проценките на експерти за можна пилотска дозвола или постапка што би траела најмалку една година не се официјална одлука за Roadster.
И често споменуваната граница од околу 113 килограми бара појаснување. Американските правила за моторни ултралесни возила наведуваат празна маса под 254 фунти, односно приближно 115 килограми, заедно со други ограничувања. Тоа е услов за конкретна регулаторна категорија, а не општо правило според кое секое потешко возило што ќе се одвои од земјата автоматски бара рекреативна пилотска дозвола.
Отсуството на воздухопловна класификација, сепак, не значи дозвола за скокање над сообраќај. Американската служба за безбедност на патниот сообраќај, NHTSA, порача дека производителот мора да ги почитува применливите стандарди, а возачите локалните сообраќајни закони.
Дополнителни информации има и во официјалниот договор за резервација на „Тесла“, во верзијата од 15 октомври. Во него пишува дека резервацијата обезбедува приближен приоритет за идно конфигурирање, но не претставува купување или нарачка на возило.
Компанијата наведува дека конечната цена сè уште не е утврдена, бидејќи се разработуваат опремата, функциите и хардверот. Уште позначајно, во договорот стои дека Roadster е во развој и дека „Тесла“ не може да гарантира кога ќе биде испорачан — ниту дали воопшто ќе биде испорачан. Пред завршувањето на конфигурацијата, резервацијата може да се откаже со целосно враќање на уплатата.
Така, 2028 година останува најавен производствен рок. Демонстрацијата ја покажа амбицијата на проектот, додека конечната цена, достапноста и дозволената употреба на неговите најнеобични функции остануваат отворени.
“Погледнете ја демонстрацијата на Roadster” (https://x.com/Tesla/status/2110788059008819215)
