Долги редици пред гласачките места, висока излезност и неизвесна битка за новото парламентарно мнозинство го одбележаа изборниот ден во Србија. Според проценката на Цесид и Ипсос, до 19 часот гласале 67,6 отсто од избирачите — еден час пред предвиденото затворање на избирачките места.
Овој процент е проценка за излезноста до 19 часот, а не конечен резултат за целиот изборен ден. Гласањето беше предвидено да заврши во 20 часот, а првите изборни проекции беа најавени за околу 22 часот.
Предвремените парламентарни избори ја ставија Српската напредна странка на Александар Вучиќ пред најсериозниот политички предизвик во повеќе од една деценија. Наспроти неа е Студентската листа, произлезена од протестното движење што речиси две години бара одговорност, борба против корупцијата и промени во институциите.
Анкетите пред гласањето предвидуваа тесна трка за 250-те пратенички места. Високата излезност дополнително го зголеми вниманието кон изборниот исход, но сама по себе не покажува која листа освоила повеќе гласови.
Редици се формираа во градовите и помалите населени места, а за гласање се чекаше и во дијаспората. Според „Ројтерс“, и Вучиќ чекал речиси два часа за да го даде својот глас. Агенцијата ја опишува излезноста како највисока во повеќе од три децении.
Студентското движење доби замав по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во 2024 година, кога загинаа 16 лица. Барањата за утврдување одговорност прераснаа во пошироки протести против корупцијата и начинот на владеење.
Студентската листа ја предводи кардиологот Илија Срдановиќ, а меѓу кандидатите има универзитетски професори, актери и земјоделци. Во фокусот на нивната програма се борбата против корупцијата, подобрувањето на образованието и обновувањето на довербата во институциите. Засега не е јасно кој би бил кандидат за премиер доколку обезбедат мнозинство.
Вучиќ, кој поднесе оставка од претседателската функција за повторно да се кандидира за премиер, кампањата ја темелеше на инфраструктурните инвестиции, економската модернизација и ветувањата за повисоки пензии, плати во јавниот сектор и вложувања во здравството.
По гласањето порача дека ќе ја почитува изборната волја.
„Ако загубиме, ќе ја признаеме волјата на избирачите, ако победиме, никој нема да ни ја одземе победата“, изјави Вучиќ.
Изборниот ден беше проследен и со пријави за насилство, притисоци и неправилности. Цесид и ЦРТА укажаа на проблеми поврзани со избирачкиот список и тајноста на гласањето, додека амбасадорот на ЕУ во Србија, Андреас фон Бекерат, изрази загриженост поради пријавените насилни инциденти.
Вучиќ и СНС ги отфрлаат обвинувањата за корупција, репресија и следење политички противници. Студентите, пак, ги негираат неговите тврдења дека дејствуваат по налози и со финансиска поддршка од странство.
До објавувањето на првите проекции, исходот останува неизвесен: проценките за излезноста не се резултати од преброените гласови.
…
