По потврдените случаи на морбили во Македонија, расте загриженоста меѓу здравствените работници поради зголемениот број деца со висока температура кои бараат лекарска помош. Особено загрижува фактот што голем дел од децата кои пристигнуваат во дежурните амбуланти не ја примиле МРП вакцината, која штити од морбили, заушки и рубеола. Лекарите предупредуваат дека одложувањето на имунизацијата може да создаде услови за брзо ширење на ова исклучително заразно заболување.
Триесетина деца прегледани во една ноќ – загрижува невакцинираноста
Во текот на ноќта, во дежурниот пункт на Поликлиниката „Бит Пазар“ во Скопје биле прегледани околу 30 деца со покачена телесна температура.
Според информациите од здравствените работници, најголем дел од децата биле невакцинирани, а претежно станувало збор за деца кои посетуваат градинка.
Докторката Каролина Ристова Стефанова ја оценува состојбата како загрижувачка, особено поради практиката дел од родителите постојано да ја одложуваат вакцинацијата.
Според нејзиното сведочење, сите деца прегледани за време на нејзината смена имале висока температура, а ниту едно не било вакцинирано.
Таа посочува дека родителите често објаснуваат дека имаат намера да ги вакцинираат децата, но терминот го одложуваат од различни причини.
Сепак, важно е да се нагласи дека високата температура сама по себе не значи дека детето има морбили. За потврдување на заболувањето е потребна соодветна лекарска и лабораториска процена.
Морбилите се меѓу најзаразните вирусни заболувања
Морбилите, познати и како мали сипаници, се вирусно заболување кое исклучително лесно се пренесува од човек на човек.
Заразата се шири преку воздухот кога инфицирано лице дише, кашла или кива. Вирусот може да остане присутен во воздухот и до два часа откако заразеното лице ќе ја напушти просторијата.
Токму поради тоа, преполните чекални во здравствените установи претставуваат потенцијален ризик за дополнително ширење на инфекцијата, особено меѓу невакцинираните деца.
Лицето заболено од морбили може да биде заразно приближно четири дена пред и четири дена по појавувањето на осипот, што дополнително го отежнува навременото спречување на ширењето.
Кои се симптомите што родителите не треба да ги игнорираат?
Морбилите најчесто започнуваат со симптоми кои можат да наликуваат на обична респираторна инфекција.
Меѓу најкарактеристичните симптоми се:
– Висока телесна температура, која може да надмине 39 степени.
– Изразена малаксаност и замор.
– Кашлица и обилна секреција од носот.
– Црвенило и воспаление на очите.
– Ситни белузлави дамки во внатрешноста на устата, познати како Копликови дамки.
– Карактеристичен осип кој најчесто започнува на лицето и постепено се шири по телото.
Осипот обично се појавува неколку дена по почетокот на температурата и другите симптоми.
Иако многу заболени закрепнуваат, морбилите можат да предизвикаат сериозни компликации, вклучително и воспаление на белите дробови, воспаление на мозокот и тешка дехидратација.
Најголем ризик имаат малите деца, бремените жени и лицата со ослабен имунолошки систем.
Лекарите предупредуваат: Не носете дете со сомнеж за морбили директно во преполна чекална
Една од најважните препораки на здравствените работници е родителите кои се сомневаат дека нивното дете има морбили најпрво телефонски да го контактираат матичниот лекар.
Причината е едноставна – директното доаѓање во чекална без претходна најава може да доведе до изложување на други деца и возрасни на вирусот.
Матичниот лекар треба да даде насоки каде и на кој начин детето може безбедно да биде прегледано, со примена на соодветни мерки за спречување на ширењето на инфекцијата.
Доколку детето има отежнато дишење, нарушена свест, силна дехидратација или други знаци на сериозно влошување, неопходна е итна медицинска помош, со претходна најава за сомнежот за морбили кога тоа е можно.
МРП вакцината останува најважната заштита
Здравствените работници апелираат родителите да ги проверат вакциналните картони на своите деца и да се консултираат со надлежните вакцинални служби доколку недостасува некоја од предвидените дози.
МРП вакцината обезбедува заштита од три заболувања – морбили, заушки и рубеола.
Според редовниот календар за имунизација во Македонија, првата доза се прима на возраст од 12 месеци, а втората пред поаѓање во основно училиште, односно на шестгодишна возраст.
Двете дози обезбедуваат приближно 97 проценти заштита од морбили.
Лекарите нагласуваат дека висок опфат со вакцинација е неопходен за да се спречат поголеми епидемии и да се заштитат и оние лица кои поради медицински причини не можат да бидат вакцинирани.
Расте интересот за вакцинација по потврдените случаи
Според изнесените информации, во изминатите два до три дена е забележан зголемен интерес за вакцинација.
Особено се зголемил бројот на родители кои се распрашуваат за втората доза од МРП вакцината кај децата од училишна возраст.
Здравствените работници сметаат дека ова е важен чекор, но предупредуваат дека за спречување на ширењето на морбилите е потребен континуиран и висок вакцинален опфат, а не само привремено зголемен интерес по појавата на случаи.
Се разгледуваат дополнителни мерки за заштита
Паралелно со следењето на епидемиолошката состојба, се разгледува и можноста за определување посебна здравствена установа за хоспитализација на деца заболени од морбили.
Целта на евентуалната мерка би била подобра организација на здравствената заштита и намалување на ризикот од ширење на инфекцијата во другите здравствени установи.
Се препорачува и проверка на вакциналните картони во градинките и училиштата, како и навремено вакцинирање на децата кои не ги примиле предвидените дози.
Засега, евентуалните дополнителни ограничувања за невакцинираните деца ќе зависат од процената на епидемиолошката состојба и одлуките на надлежните институции.
Сеќавањето на епидемијата од 2019 година повторно ја зголемува загриженоста
Здравствените работници потсетуваат на епидемијата на морбили во Македонија во 2019 година, кога беа регистрирани голем број заболени и смртни случаи.
Според податоците наведени во предупредувањата, тогаш биле заразени околу 2.000 деца, а биле регистрирани и четири смртни случаи.
Таа епидемија покажа колку брзо може да се прошири вирусот во средини со недоволен вакцинален опфат.
Иако актуелната состојба не треба автоматски да се споредува со размерите на епидемијата од 2019 година, лекарите предупредуваат дека секој потврден случај бара сериозно епидемиолошко следење.
Апел до родителите: Проверете го вакциналниот статус навреме
По потврдените случаи на морбили, здравствените работници повторно апелираат на одговорно однесување, навремена вакцинација и почитување на медицинските препораки.
Родителите треба да ги следат симптомите кај децата, да избегнуваат нивно испраќање во градинка или училиште кога се болни и да побараат совет од лекар при сомнеж за морбили.
Најважната порака на лекарите е дека навремената вакцинација и брзото препознавање на сомнителните случаи се клучни за спречување на ново ширење на заразата.
Редакциска напомена: Информациите за бројот на прегледани деца и нивниот вакцинален статус се засноваат на изјавите наведени во првичната информација. Тие не претставуваат потврдени случаи на морбили. Официјалниот број на заболени треба да се утврдува според податоците на надлежните здравствени институции.
