Хрватска подготвува големи промени на пазарот на трудот со кои би можело да заврши досегашната практика платата да останува непозната сè до последната фаза од разговорот за вработување. Според предложените законски измени, кандидатите ќе имаат право однапред да дознаат колкава плата им се нуди, а работодавците повеќе нема да смеат да ги прашуваат колку заработувале на претходното работно место. Новите правила ќе важат и за македонските државјани што работат или бараат работа во Хрватска.
Предложените измени на хрватскиот Закон за работни односи се дел од усогласувањето со европските правила за транспарентност на платите и еднаков третман на работниците.
Законскиот предлог е ставен на јавна расправа, која ќе трае до 2 декември, по што треба да следува понатамошна законодавна постапка.
Платата ќе мора да биде позната уште пред вработувањето
Една од најзначајните новини е обврската работодавците навремено да ги информираат кандидатите за почетната плата или за распонот на заработувачката што се нуди за конкретното работно место.
Информацијата ќе треба да биде достапна пред или во текот на постапката за вработување, така што кандидатот ќе може да донесе информирана одлука пред да го прифати работното место.
Ова би значело крај на ситуациите во кои кандидатите поминуваат низ повеќе разговори, тестирања и проверки, без да знаат колкава заработувачка можат да очекуваат.
Новите правила имаат цел да овозможат поголема транспарентност и поправедни преговори меѓу работниците и работодавците.
Работодавецот нема да смее да праша колкава плата сте имале претходно
Особено важна промена е забраната работодавците да бараат информации за платата што кандидатот ја примал кај претходниот работодавец.
Со ова се настојува да се спречи досегашната заработувачка да биде основа за определување на новата плата.
На пример, кандидат кој претходно бил недоволно платен нема да мора да ја открива старата заработувачка и на тој начин да ја ослабне својата позиција при преговорите.
Наместо тоа, платата треба да се определува според јасни критериуми, природата на работата, потребните квалификации и одговорностите на работното место.
Вработените ќе можат да побараат информации за платите на колегите
Предложените измени предвидуваат нови права и за лицата што веќе се вработени.
Работниците ќе можат да побараат информации за просечните плати на вработените што извршуваат иста работа или работа со еднаква вредност.
Податоците ќе бидат поделени според пол, со цел полесно да се утврдат евентуалните разлики во заработувачката меѓу мажите и жените.
Тоа, сепак, не значи дека секој работник ќе може да ја дознае точната индивидуална плата на конкретен колега.
Наместо тоа, ќе се обезбедуваат информации за просечните заработувачки во соодветните категории работни места, со почитување на правилата за заштита на личните податоци.
Казни за компаниите што нема да ги почитуваат правилата
Компаниите ќе имаат обврска да воспостават јасни и објективни критериуми за определување на платите.
Работодавците ќе треба да обезбедат и пристап до информациите што работниците имаат право да ги побараат.
За недоставување на законски предвидените информации и за непочитување на новите обврски се предвидуваат прекршочни санкции.
Целта е транспарентноста да не остане само формално право, туку да стане практика што ќе се применува во секојдневните работни односи.
Што значат промените за Македонците што работат во Хрватска?
Измените се особено значајни и за македонските државјани кои работат или планираат да се вработат во Хрватска.
Новите правила ќе се применуваат и на странските работници опфатени со хрватското трудово законодавство.
Тоа значи дека и македонските кандидати ќе имаат право навремено да бидат информирани за понудената заработувачка, без да мора да откриваат колку заработувале на претходното работно место.
За работниците што веќе се вработени, дополнителната транспарентност би можела да овозможи подобар увид во критериумите за определување на платите и во евентуалните нееднаквости.
Промени и кај годишниот одмор
Покрај платите, законските измени предвидуваат и дополнителни решенија поврзани со користењето на годишниот одмор.
Посебно внимание се посветува на работниците кои поради боледување или родителски обврски не успеале да ги искористат деновите од годишниот одмор во предвидениот период.
Целта е подобро да се заштити нивното право на одмор и да се усогласат националните правила со европските стандарди.
Работодавците ќе добијат време за приспособување
Според најавите, по евентуалното усвојување на законските измени, работодавците ќе имаат најмалку шест месеци за приспособување кон новите обврски.
Во тој период компаниите ќе треба да ги усогласат своите интерни процедури, системите за определување плати и начинот на информирање на кандидатите и вработените.
Со предложените измени, Хрватска прави чекор кон пазар на трудот на кој информацијата за платата нема да биде привилегија на работодавецот, туку право на кандидатот и вработениот.
Сепак, важно е да се нагласи дека станува збор за законски предлог кој сè уште не е усвоен. Новите обврски ќе почнат да се применуваат дури по завршувањето на законодавната постапка и стапувањето во сила на соодветните одредби.
…
