Астрономите за првпат успеаја директно да ги забележат најраните фази од експлозии на ѕвезди познати како „нови“, обезбедувајќи досега невиден увид во тоа како започнуваат овие моќни космички настани. Станува збор за експлозии што се случуваат кога бело џуџе – густ остаток од ѕвезда слична на Сонцето – привлекува материјал од својата придружна ѕвезда.
Кога на површината на белото џуџе ќе се наталожи доволно водород и ќе се достигне критична маса, доаѓа до термонуклеарна експлозија. За многу кратко време, овие настани ослободуваат енергија еднаква на онаа што Сонцето ја произведува за околу 100.000 години.
Иако „новите“ често се видливи на ноќното небо, досега астрономите немале можност директно да набљудуваат што точно се случува во првите моменти од експлозијата. Материјалот најчесто изгледал како една светла точка, без простор за подетална анализа. Новите снимки, сепак, овозможуваат јасен приказ на сложената динамика на овие настани.
Снимките се добиени со примена на интерферометрија преку телескопската низа CHARA на Универзитетот Georgia State, која комбинира светлина од повеќе телескопи и функционира како еден голем инструмент. Податоците се дополнети со набљудувања од други опсерватории, меѓу кои и вселенскиот телескоп Fermi на НАСА и опсерваторијата Gemini на Хаваи.
Истражувањето опфатило две различни „нови“ и покажало дека овие експлозии се далеку посложени отколку што се сметало. Едната, V1674 Herculis, била исклучително брза, достигнувајќи максимум на сјај и избледувајќи за само неколку дена. Кај неа биле забележани две одделни исфрлања на гас, кои емитувале гама-зраци – појава што почесто се поврзува со многу поенергетски настани.
Другата „нова“, V1405 Cassiopeiae, се развивала значително побавно. Во период од повеќе од 50 дена, белиот џуџест бил обвиткан со широка сфера од гас што ги опфаќала двете ѕвезди, формирајќи структура позната како „заедничка обвивка“. По нејзиното распаѓање, и овој настан произвел гама-зраци регистрирани од телескопот Fermi.
Научниците посочуваат дека фактот што и двата настани емитувале гама-зраци ја потврдува улогата на „новите“ како природни лаборатории за екстремна физика. Овие набљудувања овозможуваат подобро поврзување на процесите што се одвиваат на површината на ѕвездата, начинот на кој се исфрла материјалот и високoенергетското зрачење што се детектира од вселената.
