Во текот на 1990‑тите, по колапсот на пирамидалните шеми во Албанија, Клемент Балили се пробива во бизнисот со транспорт и хотелски услуги. Според истражување на VICE, тој бил луксузен хотелски сопственик и поранешен државен функционер, опишан во грчкото обвинение како „Пабло Ескобар на Балканот“.
Официјално, водел компании за транспорт, објектно обезбедување, риболов и хотели и во 2014 година бил назначен за директор на регионалната дирекција за транспорт во Саранда.
Неговите деловни проекти – како луксузниот хотел Santa Quaranta во Саранда – биле свечено отворени од високопозиционирани политичари, вклучително и тогашниот претседател Илир Мета. Балили во интервјуа отворено признал дека функцијата ја добил благодарение на финансиските донации кон партијата Социјалистичко Движење за Интеграција (LSI) подоцна неговиот внук станал градоначалник на Делвина под истиот партиски знак.
Зад легалниот бизнис грчките и американските истражители открија детално организирана мрежа за трговија со канабис и кокаин. Грчкиот Министерство за јавен ред собрал 10 000‑страници досие, во кое Балили бил опишан како водач на транснационална нарко‑мрежа вредна над 1 милијарда долари. Во мај 2016 година, грчката полиција уапсила 12 членови на неговиот круг и запленила над 700 килограми дрога – резултат на двегодишна операција во соработка со DEA. Истата година, на островот Закинтос грчките власти откриле 6700 килограми канабис во акција во која беа инволвирани балилиеви возачи и полицајци.
Овие пратки претставуваат само дел од масивната трговија, проценките на VICE укажуваат дека неговото „царство“ добивало чист кокаин директно од Латинска Америка, кој потоа се пренасочувал преку албанските, грчките и италијанските пристаништа во Западна Европа.
Балканско‑латиноамериканската рута и екстремни количини на кокаин
Помеѓу 2020 и 2021 година, серија големи заплени го потврдија размерот на кокаинската рута. Во јануари 2021 година, полицијата во Солун запленила 3240 килограми чист кокаин скриени во црни вреќи; според Risk Bulletin, товарот се сметал дека доаѓа од Латинска Америка.
Неколку месеци претходно, грчките органи во атинското пристаниште Пиреја откриле 354 килограми кокаин скриени во контејнер со банани од Еквадор. Во 2019 година, американските служби заплениле рекордни 20 тона кокаин на брод под либериско знаме, а грчките медиуми известија дека двојното убиство во таверната „Вари“ во јануари 2020 година – кога две лица од Шкаљарскиот клан беа ликвидирани пред очите на нивните семејства можеби било казна за изгубената пратка.
Бојните линии во Црна Гора се преселија и во Грција. Истата анализа на Risk Bulletin забележува дека Шкаљарскиот и Kавачкиот клан ги пренеле конфликтите во грчките туристички места, со вооружени заседи и егзекуции. Овие кланови често соработуваат со албански курири и користат исти рути за кокаин, нивната крвава пресметка покажува што се случува кога се губат товари вредни десетици милиони евра.
Иако нема директен доказ дека Балили лично наредил егзекуции, неговата мрежа функционирала во средина каде што насилството е средство за решавање спорови. Во 2018 година, во Тирана беше убиен поранешниот полицаец Арбен Билали со 15 куршуми во својот автомобил, случајот остана нерешен и медиумите го сметаат за мафијашка ликвидација. Во 2020 година, на грчкиот остров Крф и во атинското предградие Вари беа брутално егзекутирани припадници на Шкалјарскиот клан, веројатно како одмазда за загубена пратка кокаин. Овие и други убиства покажуваат дека трговијата со дрога во регионот е придружена со силни пресметки и дека куририте и финансиерите ризикуваат животи доколку изгубат товар.
По години бегство и наводна политичка заштита, Балили се предаде во јануари 2019 година. Според Tirana Times, предавањето било преговарано со највисоките слоеви на полицијата; тие го довеле од Саранда до Тирана. Грчките медиуми, како Greek CNN, објавија дека албанските полицајци не можеле да го уапсат бидејќи тој „уживал политичка заштита“. На судењето што следеше, Балили доби десетгодишна казна затвор за трговија со дрога, учество во организирана група и перење пари. Судот го прифати неговата барање за „скратена постапка“, што значеше намалување на казната за една третина.
Според некои албански медиуми, Балили се уште издржува казна затвор, а државата запленила дел од неговите имоти. Сепак, во 2026 година се појавија шпекулации дека поради доброто однесување и потрошената повеќе од половина од казната, тој би можел да побара условно ослободување. Соседните земји посебно Грција веќе предупредуваат дека каналите за кокаин остануваат активни, западнобалканските кланови продолжуваат да ги користат истите пристаништа и да склучуваат зделки со јужноамерикански картели.
ВИДЕО ОД ПРИСТИГНУВАЊЕ ВО СУД СО ЛИЧНО ОБЕЗБЕДУВАЊЕ
Ако Балили се врати на улиците, дали ќе се врати и стравот во албанските градови?
Неговата историја покажува дека синтезата на корупција, политики и организиран криминал може да ги поткопа сите правни напори. Дали државата ќе може да го спречи реактивирањето на старите мрежи, или Балили ќе ја искористи старата инфраструктура за нови деловни походи, останува отворено прашање. Состојбата во регионот покажува дека без структурни реформи и меѓународна соработка, „Балканскиот Ескобар“ може само да е прилог за следниот криминален епос.
