Роверот Персеверанс на НАСА направи револуционерно откритие на Марс, откривајќи остатоци од древна речна делта закопана длабоко под површината. Со помош на својот напреден радар што продира во земјата, роверот откри геолошки форми до 35 метри под површината, за време на истражувањето на кратерот Језеро, место за кое се верува дека некогаш било полно со вода. Овие податоци го расветлуваат ранливиот, но влажeн период од историјата на Марс, кога планетата имала појак атмосфера и потопла клима.
Според научниот тим, Персеверанс идентификувал слоевити седиментни наслаги и еродирани терени кои јасно укажуваат на делтна формација – голем вентилаторски нанос формиран на местото каде што речниот тек се спуштал во поголемо водно тело, најверојатно древно езеро. Оваа закопана делта датира од пред 3,7 до 4,2 милијарди години, што ја прави една од најстарите познати речни делти на Марс, постоечка скоро веднаш по формирањето на планетата.
„Кратерот Језеро бил дом на древна, водна средина, погодна за зачувување на можни биолошки траги“, вели Емили Кардарели, планетарен научник од UCLA и водечки автор на студијата објавена во Science Advances. Тaa додава дека овие нови податоци претходат на слична површинска формација, наречена Западна Делта, која е помлада – стара од околу 3,5 до 3,7 милијарди години.
Инструментот RIMFAX испраќа радарски бранови под земјата и ја снима нивната рефлексија од различните слоеви, овозможувајќи тродимензионално мапирање на подземјето. Најновите откритија се базираат на податоци собрани помеѓу септември 2023 и февруари 2024 година, при што роверот поминал 6,1 километар низ кратерот.
Истражувачите истакнуваат дека речните делти на Земјата се богати со седименти и создаваат средини погодни за микробен живот, а откривањето слични форми на Марс укажува на потенцијална мината биосфера. Минатата година примерок од карпа собран од Персеверанс во кратерот Језеро покажа можен биолошки потпис, датиран пред 3,2 до 3,8 милијарди години, иако минералите можат да се формираат и преку небиолошки процеси.
„RIMFAX ни овозможи да ја видиме оваа древна средина со невиден детал“, вели Дејвид Пејџ, коавтор на студијата и член на тимот Perseverance. „Ова го потврдува значењето на радарот што продира во земјата како алатка за истражување на планетарната геологија.“
Слични подземни откритија направи и кинескиот ровер Zhurong, кој идентификува форми што наликуваат на песочни плажи од некогашен океан на северните рамнини на Марс. Кардарели додава: „Секое ново истражување открива дел од мистериозното минато на Марс и го открива раниот развој на нашиот карпест сосед.“
