Под површината на јужен Бразил се крие една од најнеобичните археолошко-геолошки мистерии која со години ги фасцинира научниците. Станува збор за повеќе од 1.500 огромни подземни тунели, долги стотици метри и високи речиси два метра, кои според истражувачите не се дело ниту на човекот, ниту на природните геолошки процеси.
Овие необични структури најмногу се пронајдени во регионот Рио Гранде до Сул во јужен Бразил, а некои од нив достигнуваат должина и поголема од 600 метри. Внатрешноста на тунелите дополнително ја продлабочува мистеријата – по ѕидовите се забележани бројни паралелни гребнатини и траги кои наликуваат на удари од огромни канџи.
Меѓу првите што детално ги анализирале бил германско-бразилскиот геолог Хајнрих Франк, кој веднаш заклучил дека станува збор за нешто сосема различно од природни пештери.
„Не постои геолошки процес во светот што создава долги тунели со кружен или елипсовиден пресек кои се разгрануваат, се искачуваат и спуштаат, а притоа имаат траги од канџи на ѕидовите“, изјавил Франк.
Научниците првично разгледувале повеќе можни сценарија – природна ерозија, подземни реки, па дури и древни човечки цивилизации. Но ниту една од тие теории не ги објаснувала необичната форма, размерите и специфичните траги.
Истражување објавено во 2018 година во списанието Science Advances понуди изненадувачко објаснување – тунелите најверојатно биле создадени од огромни праисториски копнени мрзливци.
Станува збор за изумрени животни како Megatherium, гигантски тревојади кои живееле во периодот на плеистоценот пред околу 8.000 до 10.000 години. За разлика од денешните мали мрзливци кои живеат по дрвјата, овие суштества биле огромни – некои достигнувале големина на слон и тежина од неколку тони.
Тие поседувале исклучително силни предни екстремитети и големи закривени канџи, што им овозможувало да копаат огромни подземни засолништа.
Истражувачите веруваат дека дел од тунелите не биле изградени одеднаш, туку постепено биле проширувани низ многу генерации. Тоа би можело да објасни зошто некои подземни коридори се толку долги, сложени и разгранети.
Дополнително интерес предизвикале и фосилизирани отпечатоци од стапала пронајдени во древни езерски корита во Јужна Америка. Анализите покажале испреплетени траги од луѓе и џиновски мрзливци, што сугерира дека првите луѓе и овие огромни животни живееле во ист период и можеби се сретнувале.
Истражувачите сметаат дека луѓето можеби ги ловеле овие животни, иако тоа веројатно било исклучително опасно поради нивната сила и огромните канџи.
Токму поради можниот лов, дел од научниците претпоставуваат дека тунелите служеле како засолништа и заштита од предатори и луѓе.
Денес овие древни „палео-јазбини“ лесно можат да се помешаат со природни пештери или стари рударски тунели, поради што нивното откривање бара сложени истражувачки методи, геолошко мапирање и анализа на фосилни траги.
Со откривањето на сè поголем број вакви тунели низ Јужна Америка, научниците се надеваат дека ќе откријат повеќе детали за животот на овие исчезнати џиновски суштества и нивниот контакт со првите луѓе на Земјата.
