Предлог-законот за заштита од пушење во вторник ќе се најде на владина седница, по што ќе биде испратен во Собранието на понатамошна процедура. Доколку добие зелено светло од пратениците, новото законско решение ќе стапи во сила веднаш, но угостителските објекти ќе добијат преоден рок од една година за целосно усогласување со новите правила.
Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека законското решение е подготвувано по консултации со надлежните институции, здравствените власти и претставниците на угостителскиот сектор, со цел да се постигне рамнотежа меѓу заштитата на јавното здравје и потребите на бизнисите.
Според него, по истекот на преодниот рок ќе следуваат засилени инспекциски контроли низ целата држава, без исклучоци и без привилегирани субјекти.
„Нема да има повластени градови, населени места или објекти. Законот ќе важи подеднакво за сите. Можеби некој еднаш или двапати ќе избегне санкција, но контролите ќе бидат постојани и прекршителите ќе бидат казнувани“, порача Мицкоски.
Министерот за здравство Азир Алиу нагласи дека законот не предвидува ограничувања за производство, увоз или продажба на тутунски производи, туку воспоставува нови правила за нивна употреба и промоција во јавниот простор.
Новите одредби предвидуваат појасно регулирање на пушењето во затворени простории и на терасите на угостителските објекти, ограничувања за рекламирање и промоција на тутунски производи, како и дополнителни мерки за заштита на децата, младите и непушачите.
Од Министерството за здравство предупредуваат дека последиците од пушењето и натаму претставуваат сериозен јавноздравствен проблем. Според официјалните податоци, пушењето е поврзано со околу 3.600 смртни случаи годишно во државата, што претставува приближно 13 проценти од вкупната смртност.
Дополнително, економските последици од употребата на тутун се проценуваат на околу 38 милијарди денари годишно, односно повеќе од 600 милиони евра, преку трошоци за лекување, намалена продуктивност и други индиректни последици врз економијата.
Загрижувачки се и податоците за употребата на тутун кај младите. Според анализите на Министерството, 13,6 проценти од младите на возраст меѓу 13 и 15 години користат тутунски или никотински производи. Дополнително, дури 73 проценти од малолетните пушачи изјавиле дека никогаш не биле спречени да купат цигари.
Надлежните институции сметаат дека новиот закон претставува важен чекор кон намалување на изложеноста на пасивно пушење, подобрување на јавното здравје и создавање појасни правила за користење на тутунските производи во јавниот простор.
Инаку, законот првично требаше да започне со примена уште во март годинава, но беше повлечен на дополнителна доработка по реакциите на угостителите и претставниците на тутунската индустрија, кои побараа дополнително време за усогласување и прецизирање на одредени законски одредби.
Со новото решение, Владата очекува постепено усогласување со европските стандарди за заштита на здравјето и намалување на штетните последици од пушењето во наредните години.
