Исланѓаните со тесно мнозинство се изјаснија против обновување на преговорите за членство на земјата во Европската Унија, со што владиниот обид за повторно приближување кон Брисел доживеа неуспех.
Според објавените резултати, 52,5 проценти од гласачите гласале против продолжување на пристапните преговори, додека 47,5 проценти ја поддржале иницијативата.
Референдумот не се однесуваше директно на влезот на Исланд во ЕУ, туку на прашањето дали земјата треба да ги обнови преговорите прекинати пред повеќе од една деценија. Доколку победеше опцијата „да“ и беше постигнат договор со Брисел, конечната одлука за членство требаше да биде донесена на втор референдум. “RÚV” (https://www.ruv.is/english/2026-08-29-iceland-rejects-eu-accession-talks-485377)
Риболовот и суверенитетот пресудни
Клучна тема во кампањата беше контролата врз богатите исландски риболовни води. Противниците предупредуваа дека пристапувањето кон заедничката европска политика за рибарство би можело да ја ограничи самостојноста на земјата во сектор кој има огромно економско и национално значење.
Кампањата за „не“ тврдеше и дека членството би значело пренесување дел од националните овластувања врз институциите на ЕУ. Поддржувачите, пак, уверуваа дека преговорите ќе му овозможат на Исланд да види какви услови може да добие, без однапред да се обврзе на членство.
Владата го претставуваше гласањето како историска можност
Премиерката Криструн Фростадотир го опиша референдумот како момент „сега или никогаш“, предупредувајќи дека победата на опцијата „не“ ќе го тргне прашањето за членство од политичката агенда.
Застапниците на обновувањето на преговорите сметаа дека поблиското поврзување со ЕУ може да придонесе за поголема економска стабилност, пониски каматни стапки и посилна безбедност во услови на војна во Украина, трговски тензии и зголемено стратешко значење на Арктикот.
Сепак, мнозинството избирачи не било убедено дека тие придобивки ги надминуваат ризиците за суверенитетот и риболовот. “Reuters” (https://www.reuters.com/world/europe/iceland-votes-whether-start-eu-membership-talks-2026-08-29/)
Долга и поделена дебата
Исланд првпат поднесе барање за членство во ЕУ во 2009 година, по тешката финансиска криза што ја погоди неговата банкарска и економска стабилност. Пристапните разговори беа запрени во 2013 година по доаѓањето на евроскептична влада.
Иако останува надвор од Унијата, Исланд е силно поврзан со европските институции преку Европската економска област, единствениот пазар и Шенген-зоната. Земјата е и основачка членка на НАТО.
Резултатот од референдумот покажува дека исландското општество останува длабоко поделено околу односите со Брисел. Сепак, тесната победа на опцијата „не“ практично го запира обновувањето на пристапните преговори и го остава Исланд надвор од Европската Унија.
