На полуостровот Кола, во северозападна Русија, се наоѓа бушотина што достигнала длабочина од 12.262 метри. Советските научници сакале да стигнат до 15 километри, но условите длабоко во Земјината кора се покажале многу потешки од очекуваното.
Проектот почнал во мај 1970 година, а рекордната длабочина била достигната во 1989 година. Неговата цел била научно истражување на Земјината внатрешност, а не експлоатација на нафта или гас.
Наместо очекуваните 100, измериле околу 180 степени
Една од најголемите пречки била температурата. На најголемата достигната длабочина биле измерени околу 180 Целзиусови степени, значително повеќе од првичните процени.
Во комбинација со високиот притисок, топлината го отежнувала одржувањето на бушотината. Карпите почнале да се деформираат и да го стеснуваат отворот, поради што продолжувањето станувало сè посложено.
Обидите да се стигне подлабоко не го надминале рекордот. Техничките тешкотии и финансиските проблеми придонеле за прекинување на дупчењето во почетокот на 1990-тите.
Вода и траги од древен живот
Истражувачите откриле топла вода богата со минерали во пукнатини длабоко во карпите. Наодот покажал дека длабоките слоеви на Земјината кора се посложени отколку што претпоставувале.
Биле забележани и гасови, меѓу кои водород, а во извлечените примероци биле пронајдени микроскопски фосили на древни организми.
Фосилите биле откриени на длабочина од неколку километри, а не на самото дно. Тие претставуваат зачувани траги од некогашен живот, а не организми што живееле во условите затекнати при дупчењето.
Очекуваниот премин кон базалт не бил пронајден
Пред истражувањето, дел од геофизичките мерења биле толкувани како показател за премин од гранитни кон базалтни карпи.
Бушотината не го потврдила очекуваниот премин. Добиените примероци помогнале да се објасни дека промените во однесувањето на сеизмичките бранови може да произлегуваат и од изменети својства на карпите под висок притисок и температура.
Најдлабока не значи и најдолга
Колската супердлабока бушотина останува рекордер според достигнатата вертикална длабочина. Постојат подолги нафтени бушотини, но тие продолжуваат косо или хоризонтално и не продираат толку длабоко под површината.
И покрај импресивниот резултат, советскиот проект не стигнал до Земјината обвивка. Достигнал само дел од кората, покажувајќи колку е тешко директното истражување на внатрешноста на планетата.
…
