Украина прави чекор што до неодамна изгледаше незамислив во услови на војна: излегување на европскиот пазар со сопствено произведено оружје. Претседателот Володимир Зеленски најави отворање на десет извозни центри за одбранбена индустрија низ Европа, потег што јасно сигнализира нова фаза во украинската воена и економска стратегија.
Фокусот, барем засега, е ставен на беспилотните летала – сектор што за време на војната прерасна од итно решение во вистинска технолошка сила. Германија ќе биде меѓу првите земји каде што ќе започне производство на украински дронови. Според Зеленски, првата целосно оперативна производствена линија таму ќе профункционира веќе во наредните денови, а тој лично ќе го добие првиот произведен дрон.
Но Германија не е исклучок. Слични капацитети, како што откри украинскиот претседател, веќе функционираат и во Обединетото Кралство. Заедничкиот именител е јасен: технологијата е украинска, знаењето е украинско, а амбицијата – глобална.
Зад овој пробив стои огромна индустриска мрежа. Во Украина моментално работат околу 450 компании специјализирани за дронови, од кои 40 до 50 се сметаат за врвни играчи на светско ниво. Пошироко гледано, одбранбениот сектор брои околу 800 активни производители, а дел од нив веќе создаваат сериозен производствен вишок.
„Сите сакаат да инвестираат“, порача Зеленски, додавајќи дека 2026 година ќе биде година на масовни вложувања во украинските технологии. Според него, индустријата за беспилотни летала е најголемиот економски сегмент што се развил во земјата за време на војната, ако се земат предвид финансиските текови што влегле во Украина во овој период.
Податоците го потврдуваат тоа. Украина моментално произведува повеќе од четири милиони дронови годишно, бројка што би можела да се удвои доколку се обезбедат дополнителни средства. Токму затоа производителите со месеци вршеа притисок врз власта да се укинат строгите ограничувања за извоз, воведени веднаш по прогласувањето на вонредната состојба на почетокот на целосната руска инвазија.
Промената дојде во септември 2025 година, кога Зеленски официјално објави дека Киев ќе дозволи извоз на домашно произведено оружје. Идејата е едноставна, но амбициозна: вишокот воена опрема да се продава на странските пазари, а приходите директно да се вложуваат во набавка и развој на ново, итно потребно оружје за фронтот.
