Цените на дизелот во Соединетите Американски Држави достигнаа ниво кое не се забележало речиси две години, предупредуваат аналитичарите, додека геополитичките тензии на Блискиот Исток ја зголемуваат неизвесноста на глобалниот пазар на енергенти. Според податоците на Американската автомобилска асоцијација (AAA), денешната просечна малопродажна цена на дизелот достигна 4,166 долари за галон, што претставува скок од 3,2 проценти во однос на вчерашниот ден.
Ова значително поскапување е уште поизразено ако се спореди со минатата недела, само неколку дена по воздушните напади на САД и Израел врз Иран, цената на дизелот се зголеми за околу 11 проценти. Во однос на истиот период минатата година, дизелот сега е поскап речиси за 14 проценти.
Бензинот, исто така, го чувствува ефектот на глобалните потреси. Денешната просечна цена на бензин изнесува 3,251 долари за галон, што е за 1,6 проценти повеќе од вчера, а во однос на минатонеделниот просек, за девет проценти поскапа. Споредбено со минатата година, цената бележи раст од 4,6 проценти.
Наглото покачување на дизелот се поврзува директно со геополитичките настани. По нападите на САД и Израел, Иран возврати со ракети и беспилотни летала, таргетирајќи американски и израелски бази во регионот на Персискиот Залив, клучен центар за производство на нафта и гас. Дополнително, Иран ја презеде контролата над Ормутскиот теснец, низ кој дневно се транспортуваат 20 милиони барели нафта и значителен дел од светските залихи на течен природен гас.
Ограничените залихи на дизел во САД, предизвикани од капацитетските ограничувања на рафинериите и зголемената зимска побарувачка, дополнително ја заоструваат ситуацијата. Алекс Ходес, директор на StoneX, нагласува дека дизелот е особено ранлив на нарушувања од Блискиот Исток, бидејќи голем дел од глобалното производство на ова гориво потекнува токму од регионот.
Податоците на компанијата за следење на товарот Vortex покажуваат дека производителите во Персискиот Залив испорачуваат околу 900.000 барели дизел дневно и 350.000 барели авионско гориво, што сочинува 20 проценти од светските морски пратки на дизел и 10 проценти од авионското гориво.
Покачувањето на цените има и политички импликации. За претседателот Доналд Трамп и Републиканската партија, зголемените трошоци за гориво можат да претставуваат ризик пред ноемвриските избори за Конгресот. Анкетите покажуваат дека многу Американци го поврзуваат растот на трошоците за живот со цените на бензинот и дизелот, а речиси половина од испитаниците на Ipsos посочуваат дека би ја намалиле поддршката за Трамп доколку цените продолжат да растат, според Reuters.
„Граѓаните го забележуваат зголемувањето на цената на бензинот како директен показател за инфлација, тие го чувствуваат тоа секој ден“, објаснува Марк Малек, главен инвестиционен директор на Sibert Financial. „Поскапувањето на горивото има директно влијание врз перцепцијата за економската состојба.“
