На вчерашниот референдум во Швајцарија, над три четвртини од гласачите, точно 73,4%, го поддржаа уставниот амандман кој гарантира можност за користење на банкноти и монети од швајцарски франци, како одговор на растечките дигитални плаќања и стравот дека готовината може постепено да исчезне од секојдневниот живот.
Иницијативата следеше по предлогот на групата „Движење за слобода на Швајцарија“, која собрала повеќе од 100.000 потписи и на тој начин ја обезбедила можноста за национален референдум. Иако нивниот оригинален предлог освои 46% од гласовите, помалку од половина, но сепак значаен сигнал – владата оцени дека некои предлози оделе „предалеку“.
Резултатите беа официјално соопштени од Карин Келер-Сутер, членка на Федералниот совет, на прес-конференција синоќа. Со овој потег, Швајцарија се приклучува на земји како Унгарија, Словачка и Словенија, каде правото на готовина е заштитено во уставите.
Трендот на намалување на готовинските плаќања е очигледен: според податоците на Швајцарската национална банка, во 2017 година, готовината била присутна во повеќе од седум од десет трансакции на каси, додека во 2024 година учеството паднало на само 30%. Пандемијата и дигитализацијата го забрзале овој процес, предизвикувајќи дебати за можноста државите целосно да ја заменат готовината со електронски средства.
Плановите на Европската централна банка за дигитално евро и предлозите на Европската комисија за зачувување на физичките пари само го зацврстуваат значењето на овој референдум. Во Швајцарија, дискусијата за слободата на граѓаните не застана тука: „Движењето за слобода“ претходно се обидело да лобира за отстранување непопуларни министри, забрана на електронско гласање и заштита на граѓаните кои одбиваат вакцинација против ковид-19, но тие иницијативи никогаш не стигнаа до референдум.
