Србија се подготвува да стане клучен играч на глобалниот пазар на бор, минерал кој е од стратешко значење за индустријата и обновливата енергија. Според проценките, резервите на бор во Пискања кај Рашка вредат дури 5,5 милијарди долари, со основа што ја постави фирмата IMARC Group, која ја процени цената на борот на 780 долари за тон во последниот квартал од минатата година.
Канадската компанија „Борон Уан Холдингс Инк.“ ја развива оваа инвестиција и е на чекор до отворање на рудникот. Борот е критичен за производството на стакло, оптички влакна, електроника, металургија, батерии и електрични возила, а Европа во голема мера зависи од увоз на овој минерал, што ја прави експлоатацијата во Србија стратешки важна за континенталната индустриска и енергетска безбедност.
„Борон Уан“ е единствената јавна компанија со целосен фокус на бор, што ѝ дава конкурентска предност да се натпреварува со гиганти како „Рио Тинто“ и „Ети Маден“. Проектот Пискања располага со висококвалитетни резерви на бор со ниска содржина на арсен, што го прави особено атрактивен за европските купувачи. Конкретно, измерените и индикативните ресурси достигнуваат 6,87 милиони тони B₂O₃ со содржина на бор од 34 до 40%, што гарантира голем потенцијал за производство.
Компанијата веќе заврши прелиминарна економска анализа (2022), студија за изводливост (2023) и проценка на влијанието врз животната средина (2025), а моментално се наоѓа во втората од трите фази на лиценцирање, со планови да започне изградба и преработка. Во март беше објавено дека „Борон Уан“ преговара со стратешки партнер со големи потреби за боратни минерали, што може дополнително да ја забрза комерцијализацијата.
Паралелно, канадската компанија ја најави и реновацијата на рудникот Побрѓе, кој во минатото експлоатирал колеманит и хаулит, минерали кои се користат и во нуклеарната индустрија. Побрѓе, кој беше поддржан од државата уште од 1990-тите, ќе добие нова опрема и модернизација за искористување на подлабоките наоѓалишта, што ќе овозможи побрзо производство и генерирање приходи.
