Со амбиција да се стави крај на долгогодишните слабости во високото образование, Владата најавува нов законски пристап кој треба да донесе поголем квалитет на универзитетите и да го намали одливот на млади луѓе од државата. Премиерот Христијан Мицкоски, обраќајќи се пред академската заедница, порача дека реформите се насочени кон „системско уредување“ на секторот, проследено со досега највисоко буџетско вложување.
Во фокусот на најавените измени се две клучни насоки: подобро вреднување на човечкиот потенцијал и нов начин на финансирање на високото образование. Според најавите, државата ќе воведе модел со кој најуспешните студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети. Тоа би ги опфатило стипендистите што студирале на водечките 100 светски универзитети, добитниците на признанието „Инженерски прстен“, како и најдобрите студенти на генерација од домашните факултети.
Паралелно со тоа, се напушта досегашниот пристап на финансирање и се преминува кон систем во кој распределбата на средствата ќе зависи од резултатите. Дел од буџетот ќе биде строго наменет за развојни проекти, додека останатиот дел ќе биде условен од перформансите на институциите. „Колку повеќе резултати, толку повеќе поддршка“, беше пораката што ја пренесе премиерот, нагласувајќи дека државата ќе инвестира повеќе, но истовремено ќе бара и поголема отчетност.
За оваа година, за универзитетите се предвидени 7,5 милијарди денари, што Владата го претставува како значително зголемување во однос на претходните години. Намерата, како што беше истакнато, е овој тренд на раст да продолжи и во иднина, особено во делот на научноистражувачката работа и меѓународната видливост на трудовите.
Посебен акцент ќе се става на зголемување на научната продукција и цитираноста, со крајна цел подобрување на позицијата на домашните универзитети на Шангајската ранг-листа, една од најрелевантните светски листи за оценување на квалитетот во високото образование.
Мицкоски упати и критика кон претходните законски решенија, посочувајќи дека регулативата од 2018 година довела до пад на критериумите за академско напредување и до послаби научни резултати.
Тој истакна дека новиот закон е резултат на поширок консултативен процес, во кој биле вклучени универзитетите, експертите и студентите, под координација на Министерството за образование и наука, предводено од министерката Весна Јаневска.
„Време е да се стави крај на експериментите и да се изградат стабилни системски решенија. Ако продолжиме по старото сценарио, ризикуваме да ги изгубиме младите и да се прашуваме зошто илјадници заминуваат да студираат во странство. Ова не е политичка тема, туку прашање за иднината на државата“, порача премиерот.
…
