Извор: Dnevnik.hr
Европската комисија во среда излезе со нов пакет мерки под името „AccelerateEU“, чија цел е да се ублажат последиците од енергетската нестабилност што, според Брисел, е дополнително засилена од американско-израелскиот конфликт со Иран и нарушувањата во Ормутскиот теснец, една од најважните поморски артерии за глобалниот проток на нафта и гас.
Во центарот на новите предлози се наоѓа обид за редефинирање на енергетските политики во ЕУ преку даночни реформи. Комисијата предлага електричната енергија да се оданочува пониско од фосилните горива, со што би се поттикнало побрзо преминување кон почисти извори на енергија и би се намалил притисокот врз домаќинствата и индустријата.
Еден од клучните столбови на пакетот е подобра координација меѓу земјите членки. Брисел предупредува дека неконтролираното и истовремено полнење на гасните резерви може да доведе до нагло зголемување на цените, па затоа повикува на заедничко планирање и распределба на набавките.
Посебно внимание е посветено на авијацискиот сектор, каде Комисијата стравува од потенцијален недостиг на керозин. Според проценките, околу една петтина од европското снабдување со авионско гориво зависи од протокот низ Ормутскиот теснец, што ја прави оваа рута критично ранлива. Во таа насока се најавува и формирање на нова европска опсерваторија за горива, која ќе ги следи залихите, производството и трговските текови, со посебен фокус на авио-индустријата.
„Кризите во снабдувањето со керозин можат да се случат многу брзо, а нивните последици директно се чувствуваат преку повисоки цени на билетите и можни откажувања на летови“, предупреди еврокомесарот за енергетика Дан Јоргенсен.
Покрај следењето, Брисел ги охрабрува и европските рафинерии да го зголемат производството на авионско гориво, додека истовремено се најавува појаснување на регулаторната рамка за да се овозможи поголема флексибилност во секторот на авијацијата.
Пакетот опфаќа и мерки за заштита на граѓаните од ценовни шокови. Земјите членки ќе имаат поголема слобода да воведуваат енергетски ваучери, директна финансиска поддршка за домаќинствата и намалување на акцизите за најранливите категории.
Паралелно, Европската комисија најавува и нова привремена рамка за државна помош, која би им овозможила на националните влади пофлексибилно да реагираат во услови на енергетски притисок и да ги поддржат најизложените економски сектори.
Долгорочно, фокусот останува на забрзана енергетска транзиција. Брисел планира акциски план за електрификација до летото, со кој треба да се отстранат бариерите за користење електрична енергија во индустријата, транспортот и градежништвото. За тоа, предупредува Комисијата, ќе биде неопходна значајна модернизација на преносната мрежа за таа да може да го поддржи растот на ветерните и хидро капацитети.
Се најавува и нов законодавен предлог што ќе ги регулира мрежните трошоци и даночната политика, со јасна насока: електричната енергија да добие пофискална предност во однос на нафтата и гасот.
Според проценките на Комисијата, за успешна енергетска трансформација на Европа ќе бидат потребни околу 660 милијарди евра годишно до 2030 година. Бидејќи јавните буџети нема да бидат доволни, Брисел инсистира на силна мобилизација на приватниот капитал и подобро користење на европските фондови.
И покрај амбициозниот план, еврокомесарот Јоргенсен предупредува дека периодот што следи нема да биде лесен. Тој оцени дека дури и во најповолен сценарио, енергетскиот пазар ќе остане под притисок во наредните месеци и дека стабилизација не треба да се очекува ниту на среден рок.
Сепак, во Брисел остануваат децидни: без оглед на турбуленциите, планот за постепено откажување од рускиот гас останува непроменет. „Би било сериозна грешка повторно да се свртиме кон руските испораки“, порача Јоргенсен.
…
