Швајцарија денеска одржува еден од најважните референдуми во последните години, на кој граѓаните одлучуваат дали бројот на жители во земјата треба законски да биде ограничен на максимум 10 милиони до 2050 година. Иницијативата, позната како „Не за Швајцарија со 10 милиони жители“, е поддржана од десничарската Швајцарска народна партија (SVP) и предизвика жестока политичка и економска дебата низ целата земја.
Предлогот доаѓа во период кога Швајцарија бележи континуиран раст на населението, кое моментално изнесува околу 9,1 милион жители. Според официјалните проекции, бројката би можела да ја надмине границата од 10 милиони уште во текот на следните две децении, главно поради имиграцијата и приливот на работна сила од Европската Унија.
Доколку иницијативата биде изгласана, швајцарските власти ќе мора да преземат мерки за ограничување на растот на населението. Планот предвидува дополнителни рестрикции за престој, семејно обединување и азил уште кога населението ќе достигне 9,5 милиони жители. Ако бројката сепак ја надмине границата од 10 милиони, земјата би можела да биде принудена да го раскине договорот со Европската Унија за слободно движење на луѓе.
Поддржувачите на иницијативата тврдат дека брзиот раст на населението создава притисок врз станбениот пазар, патната инфраструктура, јавниот превоз и природните ресурси. Тие предупредуваат дека без ограничувања ќе продолжат да растат цените на недвижностите и трошоците за живот.
Од друга страна, швајцарската влада, парламентот, деловните здруженија и голем број економисти повикуваат граѓаните да гласаат против иницијативата. Според нив, ограничувањето на населението би можело сериозно да ја загрози економијата, која во голема мера се потпира на странска работна сила, особено во секторите како здравството, индустријата, технологијата и финансиските услуги.
Референдумот веќе е наречен и „швајцарски Брегзит“ од дел од аналитичарите, бидејќи евентуалното раскинување на договорот за слободно движење со ЕУ би можело да предизвика сериозни последици врз односите меѓу Берн и Брисел. Европската Унија е најголем трговски партнер на Швајцарија, а многу компании предупредуваат дека би можеле да се соочат со недостиг од квалификувана работна сила.
Последните анкети пред гласањето покажаа неизвесна трка, но со мала предност на противниците на иницијативата. Сепак, конечниот исход останува неизвесен, а резултатите од денешното изјаснување внимателно се следат низ цела Европа.
Доколку биде усвоен, предлогот би ја направил Швајцарија првата држава во светот што со референдум ќе воведе формална законска граница за бројот на жители на својата територија.
