Сериозен безбедносен инцидент ја потресе Полска, откако руски проектили навлегоа во нејзиниот воздушен простор и паднаа на југоистокот од земјата, во близина на подрачјето каде што илјадници европски војници учествуваат во голема воена вежба за евентуална мировна мисија во Украина.
Инцидентот се случил во петокот, 20 ноември, кога дел од војниците на мултинационалните сили добиле предупредување на мобилните телефони за воздушна опасност и можен напад.
Полските власти соопштија дека два руски проектили и најверојатно еден беспилотен летачки апарат паднале на територијата на земјата.
Премиерот Доналд Туск оцени дека станува збор за можна намерна провокација од Москва.
Илјадници војници добиле предупредување за воздушен напад
Инцидентот се случил додека во воениот полигон кај Нова Демба, на околу 100 километри од украинската граница, се одржувала обука на европски војници од таканаречената „Коалиција на подготвените“.
Во вежбата учествуваат околу 2.800 војници од повеќе европски земји, со дополнителна логистичка поддршка од полските вооружени сили.
Дел од учесниците добиле итна порака од полските власти со предупредување за воздушна опасност и препорака да побараат засолниште.
Набргу потоа биле пријавени падови на руски воздушни објекти на неколку локации во југоисточна Полска.
„Не моравме да одиме во засолништа“
И покрај предупредувањето, воената обука продолжила.
Еден француски војник, кој побарал да остане анонимен, за агенцијата АФП изјавил дека состојбата во базата брзо се нормализирала.
„Не моравме да одиме во засолништа. Предупредувањето беше укинато набргу потоа“, изјавил војникот.
Тој објаснил дека воениот камп располага со сопствени безбедносни и одбранбени механизми.
На полигонот биле поставени радари за следење на воздушниот простор, а противдронските системи биле подготвени за дејствување.
Туск: Не изгледа како случајност
Полскиот премиер Доналд Туск изрази сомневање дека времето и местото на инцидентот биле случајни.
Според него, особено загрижува фактот што руските проектили паднале релативно блиску до подрачјето каде што се одржува важната воена вежба.
„Ова не изгледа како случајност“, порача Туск.
Тој оцени дека настанот има карактеристики на намерна провокација, но конечните околности и мотивите допрва треба да се утврдат.
Според првичните официјални информации, во инцидентот немало повредени лица.
НАТО остро реагираше
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, го оцени навлегувањето на руските проектили во полскиот воздушен простор како сериозно нарушување на безбедноста.
Руте разговарал со полскиот премиер и ја потврдил солидарноста на Алијансата со Полска.
Инцидентот предизвика дополнителна загриженост бидејќи Полска е членка на НАТО, а руските воздушни објекти навлегле на територија на Алијансата во период на засилени воени активности во соседна Украина.
Европските сили се подготвуваат за можна мисија во Украина
Воената вежба во Нова Демба е организирана со цел подготовка на мултинационални сили кои би можеле да бидат распоредени во Украина по евентуално постигнување мировен договор со Русија.
Операцијата ја предводат Велика Британија и Франција, а во обуката учествуваат војници од повеќе европски сојузнички земји.
Нивната потенцијална задача би била да придонесат за спроведување на безбедносните гаранции и да спречат нова руска агресија по завршувањето на активните воени дејства.
Сепак, распоредувањето на вакви сили засега останува условено од постигнувањето мировен договор и одлуките на земјите учеснички.
Воената вежба продолжила и покрај опасноста
За време на обуката војниците вежбале заедничко дејствување, одбрана од беспилотни летала, надзор на воздушниот простор и евакуација на ранети лица.
Францускиот генерал Бруно Елуен истакнал дека организирањето мултинационална воена вежба од вакви размери за само четири месеци претставувало голем предизвик.
Според него, главната цел е вооружените сили од различни држави да научат поефикасно да соработуваат и да ги усогласат своите оперативни процедури.
Генералот изразил задоволство од постигнатиот напредок и нагласил дека силите се подготвуваат за можноста да заминат во Украина доколку биде воспоставено примирје и украинската страна побара таква поддршка.
Расте загриженоста од проширување на конфликтот
Најновиот инцидент повторно го отвори прашањето за ризиците што војната во Украина ги носи за соседните земји и членките на НАТО.
Иако нема потврдени жртви, навлегувањето на руски проектили во Полска во непосредна близина на голема меѓународна воена вежба предизвика сериозни реакции.
Полските власти продолжуваат со утврдување на околностите, додека НАТО внимателно ја следи безбедносната состојба на своето источно крило.
Настанот дополнително ја нагласи чувствителноста на регионот и опасноста од ненамерна или намерна ескалација на војната надвор од украинските граници.
…












