Во Велес денеска беше одржан помен и положено свежо цвеќе во чест на македонските хероини Мирка Гинова и Невена Георгиева-Дуња, како и на Македонците кои загинале како борци во Граѓанската војна во Грција од 1946 до 1949 година, објави претседателот на Светскиот македонски конгрес и генерален секретар на Сојузот МАКЕДОН, Тодор Петров.
Настанот беше организиран од Здружението за заштита на човековите права на прогонетите од Егејскиот дел на Македонија „Ѕвезда“ од Велес, Сојузот на здруженијата на Македонците и децата бегалци од Егејскиот дел на Македонија – МАКЕДОН, Сојузот на борците од Втората светска војна од Велес, Општина Велес и Општина Чашка.
Одбележувањето е организирано по повод 77 години од крајот на Граѓанската војна во Грција, 78 години од егзодусот на децата Македонци од Егејскиот дел на Македонија, како и 80 години од смртта и 110 години од раѓањето на Мирка Гинова.
Цвеќе најпрво беше положено на спомен-плочата на загинатите Македонци – борци во Граѓанската војна во Грција во Велес, а потоа и на спомен-плочата посветена на починатите Македонци и Грци, борци на Демократската армија на Грција (ДАГ), кои биле лекувани во Болницата за белодробни заболувања и туберкулоза во Јасеново.
На спомен-плочата во Велес се испишани имињата на 115 Македонци, доселеници од Егејскиот дел на Македонија во Велес, кои загинале како учесници во ДАГ. Според податоците наведени во објавата на Петров, во ДАГ заминале околу 400 Македонци доселени во Велес од Егејскиот дел на Македонија, од кои 115 ги загубиле животите во борбите.
Свежо цвеќе положија делегации на градоначалниците на Велес и Чашка, здружението „Ѕвезда“, Сојузот МАКЕДОН, Сојузот на борците, Светскиот македонски конгрес, како и претставници на повеќе здруженија на Македонците од Егејскиот дел на Македонија, меѓу кои „Сонцето од Кутлеш“, „В’мбел“, „Загоричани“, „Свети Герман“, „Прилеп“ и „Мирка Гинова“. Почит оддадоа и претставници на Сојузот на пензионерите Велес и Здружението на акцијашите Велес.
За животот и делото на Мирка Гинова, како и за лекувањето на борците на ДАГ во Пониква, Катлановска Бања и Јасеново, зборуваше Тодор Петров. Пригодно обраќање имаше проф. д-р Нада Јурукова, а поезија прочита проф. д-р Елка Јачева-Улчар.
Мирка Гинова е родена во 1916 година во селото Русилово, Воденско. По завршувањето на учителската школа во Костур во 1939 година, подоцна се вклучила во антифашистичкото движење и во партизанските структури. Во 1943 година се приклучила на вооружената борба, а подоцна станала и секретарка на Антифашистичкиот фронт на жените за Воденскиот округ.
Во 1946 година била заробена заедно со шестмина соборци. На судењето на 25 јули истата година била осудена на смрт, а на 27 јули 1946 година, на 30-годишна возраст, била стрелана во Ениџе Вардар. Во објавата на Петров се наведува дека таа била првата жена стрелана во Грција од политички причини и дека посмртно е прогласена за Народен херој на Македонија.
Во Велес на 26 јули 2019 година беше откриена и нејзина биста, донација од академскиот скулптор Петре Наневски.
На денешното одбележување беше спомената и Невена Георгиева-Дуња, родена на 25 јули 1925 година во Скопје. Таа на 16-годишна возраст станала дел од партизанското движење и била меѓу првите жени-борци во Македонија. Била член на Скопскиот партизански одред, а подоцна и на велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“. Загинала во декември 1942 година, на 17-годишна возраст.
Дел од одбележувањето се одржа и во Јасеново, каде беше оддадена почит на Македонците и Грците, борци на ДАГ, кои биле лекувани и починале таму.
Според податоците изнесени во објавата, болницата во Јасеново била изградена за само три месеци, од март до јуни 1948 година, со цел лекување на ранетите борци од Граѓанската војна во Грција. Претходно ранетите биле прифаќани во Пониква од јуни до ноември 1947 година, а потоа во Катлановска Бања од ноември 1947 до јули 1948 година.
Петров наведува дека низ овие болници во Македонија биле лекувани 6.316 ранети, а врз околу 2.500 биле извршени хируршки интервенции. Според истите податоци, 200 оперирани починале за време на операциите, 146 борци починале при транспортот, а 46 биле донесени мртви.
Светскиот македонски конгрес и Сојузот МАКЕДОН, според Петров, покренале постапка пред надлежните институции за ексхумација на посмртните останки на починатите во Катлановска Бања и Јасеново и нивно достоинствено погребување во заедничка спомен-костурница.
Во дворот на болницата во Јасеново на 3 март 2013 година била откриена спомен-плоча посветена на Македонците и Грците кои таму биле лекувани и починале.
Во своето обраќање Петров ги повтори и барањата на организациите што ги претставува за враќање на државјанските, имотните и наследните права на прогонетите Македонци од Егејскиот дел на Македонија и нивните потомци, како и за продолжување на расправата во Генералното собрание на Обединетите нации за децата бегалци од Граѓанската војна во Грција.
Тој упати благодарност и до државите кои ги прифатиле децата бегалци, а повика и на македонско-грчко помирување и трајно добрососедство.
Одбележувањето заврши со оддавање почит на загинатите и починатите борци и порака нивниот спомен да продолжи да се негува.
