Претседателот на Комисијата на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК), Орце Симов, се огласи околу дебатата за изградбата на дата-центри во земјава, нагласувајќи дека ваквата инфраструктура е неизбежен дел од современата дигитална економија.
„Да бидеш против дата-центар денес е исто како да си против хидроцентрали и енергетска мрежа пред 100 години“, порача Симов во објава на социјалните мрежи.
Според него, дата-центарот може да се гледа од повеќе аспекти – како голем потрошувач на електрична енергија, како објект во кој се складираат и обработуваат огромни количества податоци, но и како инфраструктура без која денес не би можеле да функционираат голем дел од интернет-сервисите.
Симов посочува дека платформите како Facebook, YouTube, Instagram, Google, Amazon, електронското банкарство, како и сервисите базирани на вештачка интелигенција, зависат од дата-центрите во кои се сместени серверите што ги обработуваат и чуваат податоците.
Како пример за значењето на оваа инфраструктура, тој ја наведува разликата меѓу бројот на дата-центри во развиените земји. Според податоците што ги споделува, САД имаат повеќе од 4.700 дата-центри, додека Велика Британија има повеќе од 500, а Германија и Франција се меѓу земјите со стотици вакви објекти.
Симов признава дека дата-центрите, особено оние наменети за вештачка интелигенција, се големи потрошувачи на електрична енергија. Сепак, според него, тоа не значи автоматски дека нивната потрошувачка треба да биде товар за домаќинствата.
Тој посочува дека операторите на дата-центрите би требало да обезбедуваат електрична енергија по пазарни услови, односно преку енергетските пазари, додека инфраструктурата треба да биде планирана така што нема да го загрози снабдувањето на постојните потрошувачи.
Како дополнителен потенцијал ја посочува можноста дата-центрите да создадат нова побарувачка за електрична енергија, што би можело да отвори простор за дополнителни инвестиции во производство од обновливи извори.
Во однос на ладењето, Симов посочува дека постојат различни технологии. Дел од системите користат воздушно ладење, додека кај други се применуваат затворени системи со течност или immersion технологија, кои, според него, не бараат директна потрошувачка на вода.
Тој додава дека постојат и системи со испарување, кои користат вода, па затоа при изборот на технологијата треба да се земат предвид локалните услови и влијанието врз ресурсите.
Иако ја поддржува изградбата на дата-центри, Симов нагласува дека тоа не значи дека ваквите проекти треба да се реализираат без услови.
Според него, објектите треба да бидат изградени според највисоки еколошки стандарди и на локации каде што нема да го нарушуваат секојдневното функционирање на локалното население.
Дополнително, потребно е да има доволен капацитет на електроенергетската мрежа, така што приклучувањето на новите големи потрошувачи нема да влијае врз постојните корисници.
Дебатата за дата-центрите во Македонија во последниот период се интензивира, при што покрај потенцијалните економски придобивки се отвораат и прашања за потрошувачката на електрична енергија и вода, влијанието врз животната средина и транспарентноста на постапките.
Симов смета дека токму затоа фокусот треба да биде на тоа како ќе се градат и со какви услови ќе функционираат дата-центрите, а не на нивно целосно отфрлање.
