Под денешната црква „Светиот гроб“ во Ерусалим, археолозите откриле остатоци од древен пејзаж кој, според нив, се совпаѓа со дел од описите во евангелијата за местото каде што Исус бил распнат и погребан.
Истражувањето го предводи Франческа Романа Стасола од Универзитетот во Рим, а тимот во текот на археолошките истражувања открил остатоци од стар каменолом, обработени површини, градина и повеќе гробници издлабени во карпа.
„Пронајдовме докази за погребен пејзаж“, изјавила Стасола.
Откриени градини, маслинки и винова лоза
Особено внимание привлекле остатоците од обработено земјиште, маслинови дрвја и винова лоза.
Според истражувачите, дел од растителните остатоци потекнуваат од периодот кога живеел Исус, односно од првиот век.
Ова е интересно поради описот во Евангелието според Јован, каде што се наведува дека во близина на местото на распнувањето имало градина и нов гроб.
Стасола за „Times of Israel“ посочила дека евангелскиот текст опишува зелена површина меѓу Голгота и гробот, додавајќи дека археолозите идентификувале токму такви обработени површини.
Во непосредна близина биле пронајдени и гробници издлабени директно во карпата. Таквиот начин на погребување е опишан и во евангелијата според Матеј, Марко и Лука.
Сепак, археолозите нагласуваат дека овие откритија не се доказ дека една од пронајдените гробници му припаѓала токму на Исус.
Може ли традицијата да го сочувала местото речиси 2.000 години?
Едно од клучните прашања е како местото поврзано со Исусовиот гроб можело да остане запаметено низ толку векови.
Истражувачите сметаат дека континуитетот на верското почитување може да биде значаен дел од одговорот.
Според Стасола, без разлика дали некој верува дека денешниот Свет гроб е историски автентичен, постои нешто што може да се утврди: генерации луѓе доаѓале на ова место и таму ја изразувале својата вера.
„Историјата на ова место е историја на Ерусалим, а од одреден момент и историја на почитувањето на Исус Христос“, истакнала таа.
Археолошките истражувања покажуваат дека областа низ вековите претрпела значајни промени, но истовремено откриваат траги од постари структури и пејзажи кои можат да помогнат во реконструкцијата на изгледот на овој дел од Ерусалим во времето на Исус.
Археологијата не може да го докаже воскресението
Иако откритијата се исклучително интересни, експертите предупредуваат дека треба да се направи јасна разлика меѓу археолошките докази и религиозните верувања.
Каменоломот, обработените површини, маслинките, виновата лоза и древните гробници можат да дадат важни информации за тоа како изгледал Ерусалим пред околу 2.000 години.
Фактот што дел од откриениот пејзаж се совпаѓа со описите во евангелијата може да биде аргумент во прилог на тезата дека местото на денешната црква се наоѓало во област која од раното христијанство била поврзувана со распнувањето и погребувањето на Исус.
Но, тоа не претставува доказ дека конкретната гробница му припаѓала на Исус, ниту пак може археолошки да го докаже воскресението.
Токму поради тоа истражувањето е значајно – не затоа што е пронајден натпис со името на Исус или непобитен доказ за неговиот гроб, туку затоа што под едно од најсветите места на христијанството е откриен древен пејзаж со повеќе елементи што потсетуваат на описите од евангелијата.
Истражувањето повторно го отвора прашањето за Светиот гроб
Најновите откритија веројатно нема да стават крај на дебатата за автентичноста на Светиот гроб.
Напротив, тие повторно го отвораат прашањето кое со векови ги интересира историчарите, археолозите и верниците: дали местото кое денес го посетуваат милиони луѓе навистина се наоѓа на локацијата каде што Исус бил положен по распнувањето?
Засега, археологијата може да даде нови податоци за древниот Ерусалим и историјата на местото, но не и конечен доказ за идентитетот на човекот кој бил погребан во конкретната гробница.
…
