Работниците на одредени тешки, опасни и по здравјето штетни работни места можат да остварат право на пензиски стаж со зголемено траење. Овој начин на пресметување, познат како бенефициран стаж, овозможува одработениот период да се вреднува повеќе од неговото реално времетраење.
Правото зависи од конкретното работно место, изложеноста на ризици и условите утврдени со прописите. Самото вработување во одреден сектор не е доволно за автоматско признавање бенефициран стаж.
Меѓу секторите во кои одредени работни места можат да бидат опфатени се рударството, металургијата, енергетиката, хемиската индустрија и сообраќајот. Посебни правила можат да важат и за одредени категории вработени во полицијата, војската и други служби.
Зголемувањето на стажот се определува според пропишаниот степен за конкретното работно место. Илустративно, ако 12 месеци ефективна работа се признаваат како 15 месеци стаж, четири години работа би се пресметале како пет години пензиски стаж.
Сепак, дополнително признатиот стаж не значи дека работникот автоматски може да се пензионира порано за истиот период. Потребно е да ги исполни и останатите услови за пензионирање.
Во Македонија, опфатените работни места, начинот на пресметување и пензиските права се утврдуваат според домашните прописи. Правилата и списоците што важат во други држави не можат автоматски да се применуваат и кај нас.
За проверка на сопствениот статус, работниците можат да се обратат до работодавачот и до Фондот на пензиското и инвалидското осигурување. Особено е важно да проверат дали периодите со зголемено траење се правилно евидентирани и дали се уплатени соодветните придонеси.
…
