Војната во Украина за Литванија не беше далечен конфликт, туку јасно предупредување. Како земја членка на НАТО и Европската Унија, која граничи со руската енклава Калининград и со Белорусија, Литванија сè поинтензивно се подготвува за сценарио на можна конфронтација со Русија во следните неколку години.
Заменик-министерот за национална одбрана на Литванија, Каролис Алекса, оценува дека заканата од Москва може да се материјализира во период од три до пет години, поттикната од руското воено јакнење, подготвеноста за употреба на сила и амбицијата да се промени европската безбедносна архитектура.
Според него, Русија веќе покажа дека е подготвена да користи воена моќ за остварување на своите цели, а исходот од војната во Украина ќе има клучно влијание врз нејзиното понатамошно однесување. Литванските власти очекуваат дека Москва ќе продолжи да ги зајакнува своите сили долж источните граници на НАТО, вклучително и во Калининград, што дополнително ја зголемува загриженоста во Вилнус.
Клучен елемент на литванската стратегија е засиленото присуство на НАТО. Од 2022 година, активностите на Алијансата значително се зголемени, при што САД и Германија имаат централна улога. Германија до 2027 година ќе распореди постојана бригада во Литванија, што се смета за силен политички и воен сигнал дека одбраната на земјата е колективна обврска на НАТО. Американски трупи се постојано присутни, додека други сојузници придонесуваат со копнени, воздушни и поморски сили.
Посебен акцент се става и на противвоздушната одбрана. Литванија гради сопствени капацитети, додека НАТО сојузниците ротираат противвоздушни единици и борбени авиони низ балтичкиот регион, а на море продолжува мисијата за заштита на клучната инфраструктура.
Паралелно со сојузничката поддршка, Литванија инвестира масовно во сопствената армија. Владата има за цел до 2030 година да формира целосно оперативна национална дивизија способна да дејствува заедно со НАТО силите. Земјата вложува милијарди евра во тенкови, пешадиски борбени возила, артилериски системи и ракетно вооружување, со цел во следната деценија да има модерна и подготвена војска.
Концептот на „целосна одбрана“ ја вклучува и цивилната компонента. Доброволната организација Литвански стрелци значително се прошири, а владата воведува програми за национална безбедност и цивилна отпорност во училиштата, како и обуки за нови технологии, вклучувајќи дронови.
Во исто време, Литванија се подготвува и за хибридни закани – кибер напади, дезинформации и саботажи, кои можат да претставуваат вовед во поширок конфликт. Затоа се инвестира во сајбер-безбедност и зајакнување на отпорноста на општеството кон манипулации.
Земјата ја поврзува својата безбедност со европската и трансатлантската поддршка, користејќи и финансиски инструменти на Европската Унија за реализација на десетици одбранбени проекти. Литванија, исто така, се залага за побрза воена мобилност во рамки на Европа, за полесно и побрзо движење на трупите и опремата.
Пораката од Вилнус е јасна – целта не е војна, туку силно одвраќање. Литванија смета дека само преку заедничка и решителна европска и НАТО подготвеност може да се спречи нова ескалација на истокот на континентот.
