Со Предлог-законот за отворени податоци и нивна повторна употреба од јавниот сектор, Македонија го усогласува своето законодавство со релевантните директиви и политики на Европската Унија. Законот се однесува на податоците создадени од институциите во рамките на нивните надлежности, како и на резултатите од истражувањата финансирани со државен буџет.
Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, нагласи дека со законот се овозможува системско поместување кон целосна отвореност: јасни обврски, стандарди и процеси – објавување навреме, машински читливи формати, висок квалитет и употребливост на податоците. За динамичните податоци, целта е тие да бидат достапни веднаш по собирањето преку API и bulk download, со почитување на заштитата на личните податоци, доверливоста и безбедноста.
„За граѓаните ова значи полесен пристап до информации и поголема отчетност. За медиумите и граѓанските организации – алатка за анализа и надзор. За бизнисот и стартапите – можност за креирање нови услуги и иновации, зголемување на конкурентноста и нови работни места“, рече Андоновски.
Министерот додаде дека начелото на повторна употреба на податоците е слободно, бесплатно и не бара претходно одобрување, со ограничувања само по исклучок и под разумни услови.
Тој истакна дека е редизајниран и технички унапреден Порталот за отворени податоци — data.gov.mk, кој сега нуди поголема брзина, стабилност и повисоко ниво на безбедност. Оперативниот систем е заменет, старите екстензии се преработени или изработени одново, а порталот доби нов дизајн и лого.
Дополнително, Андоновски најави интеграција на МДТ AI Assistant – интелигентен чат-бот кој овозможува природна интеракција, семантичко пребарување на податоци и автоматски насоки за користење на CKAN API. Проектот е резултат на соработка со студенти-волонтери и Македонски Телеком.
„Овој закон е шести од Поглавје 10 со кој Македонија се усогласува со ЕУ за помалку од една година. Но, ова не е финална верзија – ја отвораме расправата за подобрување и практична примена“, потенцираше Андоновски.
Програмскиот директор на Фондацијата „Метаморфозис“, Данче Даниловска-Бајдевска, додаде дека отворените податоци ја поттикнуваат информираната општествена и економска развојна политика и ја нагласи улогата на Фондацијата во развојот на овој концепт во Северна Македонија од 2011 година, со законско регулирање во 2014 година.
Станислав Василковски од Министерството за дигитална трансформација одржа презентација на надградениот портал и на интегрираниот AI чат-бот.
