Белоглавиот мршојадец, некогаш вообичаена глетка низ балканскoтo небo, денес е на работ на исчезнување. Но, во Македонија и Грција се креира нова надеж за опстанокот на овој импресивен грабливец. Македонското еколошко друштво (МЕД) во соработка со неколку регионални и меѓународни партнери стартува амбициозен шестгодишен проект во рамки на програмата LIFE, со цел зголемување на популацијата на белоглавиот мршојадец на Балканскиот Полуостров.
Проектот, кофинансиран од Европската Унија, ги обединува МЕД, Грчкото орнитолошко друштво, Универзитетот на Крит – Музеј за природна историја, Агенцијата за природна средина и климатски промени од Грција, Фондот за дива флора и фауна од Бугарија, а целата координација е под водство на швајцарската Фондација за заштита на мршојадци. Заедничкиот напор е насочен кон враќање на овие птици на нивните природни живеалишта и создавање услови за стабилна и одржлива популација.
Историјата на белоглавиот мршојадец на Балканот е трагична. До средината на дваесеттиот век, птицата се среќавала насекаде, но ловот, труењето, недостигот на храна и смртните случаи од судири со струјни линии ја довеле популацијата на работ на исчезнување. Денешните податоци од ГПС-следење покажуваат дека овие птици се концентрираат во седум клучни зони, каде гнездат и се одмораат при миграции. Една од најзначајните е Тиквешко-Демиркапискиот Регион, каде денес живеат околу 20 пара белоглави мршојадци и два пара египетски мршојадци.
Целта на проектот е јасна: зајакнување на локалната популација преку воведување на 50 нови единки од Шпанија. Пред да бидат пуштени во природата, птиците ќе минат низ период на аклиматизација и ќе бидат опремени со ГПС-предаватели за да се следи нивното движење. Исто така, ќе се воведат системи за рано предупредување и ќе се спроведуваат мерки за намалување на смртноста од труење.
Но, проектот не се ограничува само на птиците. Се работи и на подобрување на живеалиштата: ќе се зголеми достапноста на храна преку дополнителни станици за исхрана, ќе се развиваат капацитетите за рехабилитација на повредени животни, а законската рамка за заштита ќе се спроведува поефективно.
Локалните заедници, кои во голема мера зависат од сточарството, исто така се клучни партнери во зачувувањето на мршојадците. Проектот ќе ги поддржи традиционалните практики кои овозможуваат храна за птиците, истовремено подигајќи ја свеста за нивната екосистемска и економска вредност.
