Истражување спроведено во Финска открива дека инфекции како тешкиот циститис, пневмонијата или дури расипаните заби можат да го зголемат ризикот од развој на деменција. Научниците анализирале здравствени податоци од над 370.000 лица и откриле дека оние кои биле хоспитализирани поради овие инфекции имале значително поголема веројатност да развијат деменција во следните шест години, вклучително и рани форми на состојбата.
Иако досегашните истражувања сугерираа дека деменцијата може да се одложи преку тренинг на мозокот, здрав животен стил или редовно користење сауна, оваа студија додава нов слој на разбирање – избегнувањето на сериозни инфекции исто така може да игра клучна улога во превенцијата.
Пири Сипила од Универзитетот во Хелсинки, Во 2021 година, забележал интересна врска: постари лица хоспитализирани поради инфекции имале повисок ризик од деменција. Меѓутоа, научниците се сомневале дека резултатите можеби се поради други здравствени состојби, како дијабетес, кои исто така зголемуваат ризик. За да ја разјаснат ситуацијата, тие ги анализирале податоците на 62.555 лица со дијагноза на деменција во периодот 2017–2020, споредувајќи ги со 312.772 лица без деменција, усогласени според возраст, пол, образование и брачен статус. Сите учесници биле следени повеќе од две децении за претходни хоспитализации и дијагнози.
Истражувачите идентификувале 29 состојби кои биле поврзани со барем 20% поголем ризик од деменција. Иако мнозинството беа кардиоваскуларни или мозочни болести, две инфекции – циститис и неспецифицирани бактериски инфекции – се издвојуваат како посилни предиктори. Дополнителните анализи покажале дека токму овие инфекции ја објаснуваат зголемената веројатност за деменција, а не другите 27 состојби.
Експертите нагласуваат дека воспалението, кое е одговор на инфекциите, исто така игра важна улога кај деменцијата. Имунолошкиот одговор може да предизвика микроскопски оштетувања во мозокот или да овозможи навлегување на токсини низ крвно-мозочната бариера. Неколку студии покажуваат и дека вакцините против инфекции, како грипот или херпес зостер, можат да го намалат ризикот од деменција.
Студијата ја истражувала и раната деменција, која се јавува пред 65 години. Поголем ризик носат Паркинсоновата болест и повредите на главата, но исто така повеќе инфекции – гастроентеритис, пневмонија, расипани заби и неспецифицирани бактериски инфекции – приближно го дуплираат ризикот. Причините за разликата меѓу рана и вообичаена деменција сè уште не се јасни, но истражувачите укажуваат на различната генетска предиспозиција и биолошки механизми.
И покрај силните поврзаности, научниците предупредуваат дека не е потврдено дали инфекциите директно предизвикуваат деменција. „Интервенциските студии би можеле да покажат дали превенцијата и навремено лекување на инфекции го намалуваат или одложуваат почетокот на деменцијата“, вели Сипила.
Според Гил Ливингстон од Универзитетскиот колеџ во Лондон, веројатно постои причинско-последична врска. Таа истакнува дека студијата е висококвалитетна и дека временската рамка и биолошката основа го прават тоа веројатно.
За постарите лица, тоа значи дека превенцијата на инфекции треба да се сфати сериозно. На пример, циститисот може да се избегне со добра хидратација и соодветна грижа, особено кај оние со инконтиненција. Важно е да се знае дека инфекциите кај постарите лица често се манифестираат како збунетост или делириум, наместо типичните симптоми, па раното препознавање е клучно.
