Советот на Народната банка на редовната седница усвои два клучни документи за 2025 година: Годишниот извештај и Извештајот за ризиците во банкарскиот систем, со оценка дека централната банка успешно ги исполнила своите цели и придонела за зачувување на ценовната и финансиската стабилност во услови на сложено меѓународно окружување.
Документите ја опишуваат 2025 година како период обележан со висока неизвесност на глобално ниво, засилени геополитички тензии и присутни ценовни притисоци. Во такви услови, Народната банка водела внимателно калибрирана и доследна монетарна политика, која овозможила стабилизирање на инфлациските движења и одржување на довербата во домашната валута. По фазата на умерено нормализирање на политиката на почетокот од годината, основната каматна стапка останала непроменета во текот на целиот период, додека монетарниот пристап бил дополнително зајакнат преку измени во задолжителната резерва и поостри макропрудентни мерки.
Кон крајот на годината, централната банка вовела и нова оперативна рамка на монетарната политика, чија цел е поголема усогласеност со меѓународните стандарди и појасно пренесување на сигналите од монетарните одлуки, без промена на суштинската поставеност на политиката. Комбинацијата од овие мерки, како што се наведува, придонела за стабилен девизен курс на денарот кон еврото и за одржување на ценовната стабилност на среден рок.
Годината беше значајна и од развоен аспект, особено со приклучувањето на земјата кон Единствената област за плаќања во евра (СЕПА), како и со започнатите подготовки за воведување инстант плаќања. Овие процеси се оценети како важен чекор напред во модернизацијата на платежниот систем и продлабочувањето на финансиската интеграција со Европската Унија.
Во делот на реализацијата на програмските активности, Советот констатира дека Народната банка успешно ја спровела предвидената Програма за работа за 2025 година. Покрај редовните активности, реализирани се и повеќе развојни проекти насочени кон унапредување на работењето и институционалната трансформација, при што е постигнат баланс меѓу стабилноста, модернизацијата и интеграцијата.
Паралелно со макроекономските оцени, Извештајот за ризиците во банкарскиот систем потврдува дека банкарскиот сектор останал стабилен, ликвиден и отпорен. Во текот на 2025 година е забележан солиден раст на банкарската активност, поддржан од зголемено кредитирање на економијата и стабилна депозитна база.
Показателите за сигурност се оценети како поволни: капиталната позиција на банките е дополнително зајакната, ликвидноста е на солидно ниво, а квалитетот на кредитното портфолио е подобрен. Особено се издвојува намалувањето на стапката на нефункционални кредити на историски најниско ниво од 2%.
Стрес-тест анализите дополнително укажуваат дека банкарскиот систем има висок капацитет да издржи потенцијални економски шокови, што ја потврдува неговата стабилност и отпорност.
И покрај позитивните трендови, Народната банка предупредува дека ризиците од надворешното окружување остануваат присутни, особено поради геополитичките тензии и нестабилноста на светските пазари. Оттаму произлегува и потребата од континуирано внимателно следење на состојбите и водење претпазливи политики со цел зачувување на макроекономската и финансиската стабилност.
На истата седница, Советот усвои и измени на Одлуката за задолжителна резерва, со кои се исклучуваат новодоговорените обврски на банките кон нерезидентите во странска валута со рок на доспевање над две години. Мерката, која има привремен карактер со важност од две години, е насочена кон стимулирање на долгорочен странски капитал и дополнителна поддршка на монетарната политика во услови на глобална неизвесност.
Покрај овие одлуки, беа разгледани и други тековни прашања поврзани со работењето на централната банка.
…
