Екстремно високите температури што деновиве ја зафатија земјава значително го зголемуваат ризикот од сончаница и топлотен удар – две сериозни состојби кои можат да имаат опасни последици по здравјето доколку не се препознаат и не се третираат навреме.
Иако често се мешаат, топлотниот удар и сончаницата не се исто. Топлотниот удар може да се појави и без директно изложување на сонце, особено при висока влажност на воздухот, кога организмот не може ефикасно да се разлади преку потење.
Што е топлотен удар?
Топлотниот удар настанува кога природниот механизам за регулирање на телесната температура престанува да функционира. Во услови на високи температури и зголемена влажност, потта не испарува доволно брзо, па телото не успева да се олади.
Особено изложени на ризик се:
– постарите лица,
– малите деца,
– лицата кои работат на отворено,
– хронично болните,
– лицата со дехидратација.
Недоволниот внес на течности, консумирањето алкохол, кафе и некои лекови дополнително го зголемуваат ризикот.
Симптоми на топлотен удар
Симптомите можат да бидат различни, но најчесто се јавуваат:
– силна главоболка,
– многу висока телесна температура,
– врела и сува кожа,
– вртоглавица,
– гадење и повраќање,
– забрзано дишење и пулс,
– конфузија и дезориентација,
– замор и слабост,
– нарушување на видот,
– зуење во ушите,
– халуцинации,
– губење на свеста.
Во потешките случаи состојбата може да биде животозагрозувачка и бара итна медицинска интервенција.
Кога веднаш да побарате лекарска помош?
Лекарска помош е неопходна ако:
– телесната температура не се намалува и покрај разладувањето,
– лицето изгуби свест,
– е конфузно и тешко комуницира,
– постојано повраќа,
– станува сè поизнемоштено.
Што треба да направите?
Доколку се сомневате на топлотен удар:
– веднаш повикајте Итна медицинска помош;
– преместете го лицето во ладна просторија или сенка;
– соблечете ја вишокот облека;
– разладувајте го телото со ладна вода;
– ставете ладни облоги или мраз на препоните, пазувите и вратот;
– подигнете ги нозете;
– ако лицето е свесно, дајте му вода или раствор за рехидратација.
Во потешките случаи може да биде потребна интравенска инфузија и болничко лекување.
Како да спречите топлотен удар?
Експертите препорачуваат:
– пијте многу вода;
– избегнувајте кафе, алкохол и засладени пијалаци;
– внесувајте електролити ако многу се потите;
– носете лесна и светла облека;
– избегнувајте физички напор во најтоплиот дел од денот;
– носете шешир и очила за сонце;
– никогаш не оставајте деца, постари лица или домашни миленици во автомобил;
– престојувајте во климатизирани или добро разладени простории кога температурите се екстремно високи.
Што е сончаница?
Сончаницата настанува поради долго изложување на главата и тилот на директно сонце.
Во такви услови телото испраќа поголема количина крв кон мозокот за да го разлади, што доведува до ширење на крвните садови и појава на симптоми слични на потрес на мозокот.
Во потешките случаи може да дојде до губење на свеста, па дури и кома.
Како да постапите при сончаница?
Лицето треба веднаш да се премести во сенка или разладена просторија, постепено да се разладува со вода и ладни облоги на главата и тилот, редовно да се мери телесната температура и да внесува ладни течности.
Не се препорачува консумирање алкохол или кафе.
Ако се појават губење на свеста, силна конфузија или изразена поспаност, неопходно е веднаш да се повика лекар.
Со оглед на тоа што според метеоролозите и во наредните денови се очекуваат температури над 35 степени, лекарите апелираат граѓаните сериозно да ги сфатат препораките и да избегнуваат престој на сонце во најтоплиот дел од денот.
