Човечкото тело во голем дел е составено од вода, а течности губиме постојано – преку мокрење, потење, но и со самото дишење. Според проценките наведени во текстот, само преку дишењето во текот на денот може да се изгуби околу половина литар течност, додека вкупната дневна загуба може да достигне околу 2,5 литри.
Но колку вода навистина треба да пиеме и како да препознаеме дека организмот почнува да чувствува недостиг?
Германското друштво за исхрана (DGE) препорачува возрасните да внесуваат најмалку околу 1,5 литар течности дневно, додека потребите можат да бидат поголеми во зависност од температурата, физичката активност, исхраната и здравствената состојба.
Притоа, не мора целата течност да доаѓа само од вода – значителен дел внесуваме и преку храната, особено преку овошјето и зеленчукот.
Д-р Лела Алеман, специјалист по дерматологија, флебологија, проктологија и нутриционизам, издвојува седум можни знаци дека телото не добива доволно течности.
1. Сува уста и постојана жед
Жедта и сувоста во устата се меѓу најпознатите сигнали дека организмот бара течност.
Според д-р Алеман, изразената сувост може да влијае и врз природната заштита на слузницата во устата.
„Сувата уста може да го ослаби имунолошкиот систем на оралната слузница и да ве направи поподложни на инфекции. Ако не можете да пиете повеќе вода, барем исплакнете ја устата со малку течност“, вели таа.
2. Потемна урина
Бојата на урината може да биде едноставен показател за хидратацијата.
Кога се внесуваат помалку течности, урината станува поконцентрирана и обично потемна.
„Ако пиеме премалку вода, урината станува поконцентрирана и поради тоа ја менува бојата“, објаснува Алеман.
Според неа, бледожолтата боја најчесто укажува на добра хидратација, додека значително потемната урина може да биде сигнал дека треба да се внесат повеќе течности.
Сепак, бојата на урината може да се менува и поради храна, витамини, лекови или одредени здравствени состојби.
3. Главоболка и вртоглавица
Недостигот на течности може да придонесе за главоболка или чувство на вртоглавица.
Едно од објаснувањата е намалувањето на волуменот на крвта при дехидратација, што може да влијае врз циркулацијата.
Сепак, честите или изразени главоболки и вртоглавици не треба автоматски да се припишуваат на недостиг на вода. Ако се повторуваат или се силни, потребна е лекарска проценка.
4. Замор и проблеми со концентрацијата
Ако во текот на денот чувствувате необичен замор или тешко се концентрирате, причината не мора секогаш да биде недостигот на сон.
И недоволната хидратација може да придонесе за чувство на слабост, замор и намалена концентрација.
Затоа, ако забележите вакви симптоми заедно со жед, сува уста или потемна урина, вреди да обрнете внимание на внесот на течности.
5. Сува кожа и испукани усни
Недостигот на течности може да се забележи и преку кожата и усните.
Кожата може да стане посува, а кај некои луѓе може да се појави и чувство на затегнатост или чешање.
Д-р Алеман го споменува и тестот со лесно повлекување на кожата на надлактицата или над дланката. Ако таа многу бавно се враќа во првобитната положба, тоа може да се сретне кај поизразена дехидратација, иако ваквиот тест сам по себе не е сигурен начин за поставување проценка.
6. Потемни кругови околу очите
Според Алеман, недостатокот на течности кај некои луѓе може да ги направи потемните кругови под очите поизразени.
Како можни придружни знаци ги наведува и чувство на непријатност во очите и понагласени ситни линии околу нив.
Сепак, подочниците имаат многу други можни причини – од генетика и недостиг на сон до алергии и карактеристики на кожата.
7. Запек и надуеност
Недоволниот внес на вода може да влијае и врз дигестивниот систем.
Кога организмот располага со помалку течности, столицата може да стане потврда, што го отежнува нејзиното поминување низ цревата и може да придонесе за запек.
Д-р Алеман наведува дека недостигот на течности кај некои луѓе може да биде поврзан и со чувство на надуеност.
Колку вода е доволно?
Не постои една количина што е идеална за секој човек. Потребите зависат од телесната тежина, исхраната, физичката активност, температурата, бременоста, здравствената состојба и други фактори.
Во топли денови, при физички напор или обилно потење потребите се поголеми.
Жедта, сувата уста и потемната урина можат да бидат практични сигнали дека е време за течности, но ниту еден од наведените симптоми сам по себе не докажува дехидратација.
Ако се појават силна вртоглавица, конфузија, изразена слабост, многу малку или воопшто нема мокрење или други сериозни симптоми, потребна е медицинска помош.
