Православните верници денеска, 8 ноември, го празнуваат Светиот великомаченик Димитриј Солунски, во народот познат како Митровден. Овој голем христијански празник е посветен на еден од најпочитуваните светители во православната традиција, кој останал запаметен по својата непоколеблива вера, храброст и пожртвуваност.
Митровден зазема посебно место во македонската православна традиција. Голем број семејства го одбележуваат како домашна слава, а празникот е поврзан и со бројни народни обичаи и верувања.
Кој бил Свети Димитриј Солунски?
Според христијанското предание, Свети Димитриј се родил во Солун, во благородно и побожно семејство. Неговите родители долго време немале деца, а неговото раѓање го сметале за Божји благослов.
Татко му бил воен управител на Солун, а по неговата смрт, Димитриј бил поставен на истата должност.
Во времето на римскиот цар Максимијан, христијаните биле изложени на прогони. Од Димитриј се очекувало да ги спроведува царските наредби и да ги прогонува христијаните во Солун.
Меѓутоа, тој одбил да постапи според тие наредби и јавно ја исповедал христијанската вера.
Ја избрал верата наместо царската наредба
Кога царот Максимијан дознал дека Димитриј не ги прогонува христијаните, туку ја проповеда нивната вера, наредил да биде испитан.
Пред царот, Димитриј отворено признал дека е христијанин и одбил да се откаже од своите верувања.
Разгневен од неговата непослушност, царот наредил да биде затворен.
Знаејќи каква судбина го очекува, Димитриј му го доверил својот имот на верниот ученик Луп, со задача да го раздели на сиромашните.
Според житието, додека бил во затвор, му се јавил ангел Божји и му порачал:
„Мир на тебе, страдалнику Христов. Биди храбар!“
Неколку дена подоцна, царските војници влегле во затворот и го убиле со копја додека се молел.
Чудата на Свети Димитриј
По неговата маченичка смрт, христијаните тајно го зеле неговото тело и го погребале со почести.
Според црковното предание, од неговите мошти почнало да истекува благоухано миро, на кое верниците му припишувале исцелителна моќ.
Токму поради ова Свети Димитриј е познат и како Мироточив.
Над неговиот гроб најпрво била изградена мала црква, а подоцна и поголем храм.
Преданието раскажува и за војникот Леонтиј, кој, по молитвите пред моштите на светителот, оздравел од тешка болест. Во знак на благодарност, тој подигнал поголема црква посветена на Свети Димитриј.
Заштитник на градот Солун
Свети Димитриј со векови се почитува како небесен заштитник на Солун.
Според православната традиција, на светителот му се припишуваат бројни чуда и избавувања на градот од војни, опсади и други неволји.
Неговите мошти останале во Солун, а храмот посветен на него и денес е едно од најзначајните православни светилишта во Грција.
Митровден во македонската традиција
Во Македонија, Митровден е еден од најпознатите есенски православни празници.
Во народната традиција се смета дека Митровден го означува преминот од есента кон зимата и завршувањето на голем дел од земјоделските работи.
Со празникот се поврзани и обичаи на семејно собирање, подготовка на славска трпеза и посетување богослужби.
Многу македонски семејства го празнуваат Свети Димитриј како свој домашен заштитник, а бројни верници го носат неговото име.
Празник што потсетува на верата и добрината
Пораката што ја носи житието на Свети Димитриј е поврзана со верноста кон сопствените убедувања, храброста пред неправдата и грижата за сиромашните и немоќните.
Неговата одлука да не се откаже од верата, дури и по цена на сопствениот живот, го направила еден од најпочитуваните великомаченици во христијанството.
Нека е честит и за многу години празникот Свети великомаченик Димитриј – Митровден! На сите што го слават како домашна слава, нека им е честита славата, со желби за здравје, мир и благосостојба.
…
