Ерменија и Азербејџан го ставија крајот на нивниот долгогодишен територијален спор на меѓународна сцена — и тоа под посредство на поранешниот американски претседател Доналд Трамп.
Во Вашингтон оваа августовска сезона двете земји потпишаа историски договор со кој го отвораат патот за нов, стратешки инфраструктурен проект: транспортерски коридор што ќе минува низ Ерменија и ќе го поврзува Азербејџан со неговата западна енклава Нахичеван. Според договорот, тој ќе се вика „Патот на Трамп за меѓународен мир и просперитет“ — или скратено TRIPP — и ќе го задоволи едно од најсилните барања на Баку.
Проектот не е само сообраќаен: според договорот, САД добиваат право да инвестираат во и да развиваат експлоатација на минерални суровини во регионот, кој важи за богат со енергетски ресурси.
„Овој договор не е само решение за Кавказ — тој е светски модел. Демонстрира дека економски просперитет може да произлезе без компромис со суверенитетот и територијалниот интегритет“, рече сенаторот Марко Рубио, додавајќи дека TRIPP ќе биде „корисен за Ерменија, за САД и за сите вклучени страни“. Тој истакна и дека американската администрација ќе го следи спроведувањето на договорот со сериозно внимание.
И покрај ентузијазмот на потписниците, регионалните реакции се мешани. Иран долго време ја критикуваше идејата за коридорот, изразувајќи загриженост дека тој може да го изолира од Кавказ и да доведе до засилено странско присуство долж својата северна граница.
Од ерменска страна, премиерот Никол Пашинјан уверува дека безбедноста на новиот коридор ќе биде гарантирана од Ерменија, не од трети страни — нудејќи сигнал за контрола и стабилност на овој клучен сообраќаен мост.
Позадината на ова историско решение лежи во децении на тензија околу Нагорно Карабах — планинскиот регион што беше центар на два конфликта: еден по распадот на Советскиот Сојуз и втор во 2020 година. Последниот конфликт заврши со брза офанзива на Азербејџан, кој до 2023 година ја врати целосната контрола врз оспоруваната област. Низ оваа бурна историја, новиот договор се појавува како потенцијален мост кон трајно помирување, економски развој и регионална интеграција.
