Македонија се наоѓа пред сериозна демографска криза. Бројот на новородени деца и наталитетот продолжуваат да се намалуваат, а најновите податоци за 2024 година покажуваат загрижувачки тренд. Само 16.061 дете се родиле во земјата, што е најниското ниво забележано во историјата.
Падот не се ограничува само на апсолутниот број на новородени. Стапката на фертилитет се спушти на 1,44 деца по жена, во споредба со 1,49 во 2023 година. Овој пад е континуиран низ годините, од 1,52 во 2004 и 2014 година, до сегашниот алармантен минимум, далеку под потребниот праг од 2,1 дете за природна обнова на населението.
Демографските промени се одразуваат и во возраста на мајките. Просечната возраст при раѓање на првото дете постојано расте – од околу 25 години во 2004, преку 26,6 години во 2014, до 27,8 години во 2024 година. Јасно е дека жените во Македонија се одлучуваат за семејство подоцна во животот, што дополнително ја усложнува сликата на наталитетот.
Овие трендови не се изолирани за нашата земја. На ниво на Европската унија, роденоста исто така бележи пад, во 2024 година во ЕУ се родени 3,55 милиони бебиња, што претставува намалување од 3,3% во споредба со 2023. Стапката на фертилитет во Унијата изнесува 1,34 деца по жена, додека Бугарија предводи со 1,72, Франција следи со 1,61, а Словенија со 1,52. Најниски вредности се регистрирани во Малта (1,01), како и во Шпанија и Литванија.
Долгогодишниот пад на бројот на новородени е очигледен кога се погледне историски. Во Македонија, во 1960 година се родиле 44.095 деца, во 1970 – 37.862, во 1990 – 35.401, а потоа бројките непрекинато се намалуваат: 29.308 во 2000, 24.296 во 2010, 19.031 во 2020 и рекордно ниските 16.061 во 2024 година. Слична слика се гледа и во цела Европа, каде што бројот на новородени е речиси преполовен во споредба со пред шест децении.
