Утрото носи нов почеток, но за срцето, тоа може да биде и критичен момент. Статистиките покажуваат дека во часовите од 7 до 11 наутро ризикот од срцев удар се зголемува за 40%, а симптомите често се прикриени како обичен замор или непријатност.
Д-р Анируди Мандалу, интервентен кардиолог во еден од водечките кардиолошки центри во Индија, објаснува дека телото по будењето се соочува со ненадеен скок на крвниот притисок и високо ниво на хормони на стресот, додека крвта станува погуста. „Сето тоа претставува дополнително оптоварување за срцето, особено кај оние со висок крвен притисок или срцеви заболувања“, вели тој.
Утрото е опасно поради неколку фактори. Прво, крвниот притисок природно се зголемува за да го подготви телото за денот, но кај лицата со хипертензија, овој скок може да биде критичен. Второ, хормоните на стресот, особено кортизолот, го стимулираат срцето и ја зголемуваат веројатноста за згрутчување на крвта. Трето, крвта станува погуста, а тромбоцитите по спиењето се поактивни, што ја зголемува опасноста од запушени артерии. Дополнително, дехидратацијата по ноќниот одмор го зголемува оптоварувањето на срцето. И, конечно, наглите физички активности и утринското брзање го принудуваат срцето на ненадеен напор.
Неконтролиран крвен притисок, дијабетес, висок холестерол, пушење, хроничен стрес и седентарен начин на живот дополнително ја зголемуваат опасноста. Дури и еден од овие фактори значително го зголемува ризикот од утрински срцев удар.
Симптомите кои не смеат да се игнорираат можат да се појават ненадејно или постепено. Болка или стегање во градите, болки во вилицата, вратот, рамото, грбот или рацете, чувство на недостаток на здив, ладна пот и слабост, мачнина или повраќање, како и вртоглавица или краткотрајна несвестица се сигнали дека срцето е во опасност. Ако овие знаци се појават наутро, веднаш треба да се повика брза помош.
Малите утрински навики можат да го намалат ризикот. Испијте чаша вода веднаш по будењето за да ја разредите крвта и да го намалите оптоварувањето на срцето. Вклучете здрав појадок со протеини и влакна и одвојте време за лесни утрински вежби или истегнување. Земете ги лековите редовно, особено ако имате срцеви заболувања, и управувајте со стресот преку медитација, дишење или мирни утрински моменти. Ограничете го кофеинот на празен стомак и прво појадувајте малку пред да пиете кафе или чај.
Здравјето на срцето не зависи само од утрото. Билансрана исхрана со овошје, зеленчук и посни протеини, редовна физичка активност, откажување од пушење и умереност во алкохол, како и редовно следење на крвниот притисок, холестеролот и шеќерот во крвта се клучни за долгорочна заштита. Како што вели д-р Мандалу, „познавањето на симптомите и малите утрински промени можат да спасат животи“.
