Извор: Index.hr
Соединетите Американски Држави ги известиле сојузниците во НАТО дека планираат постепено да го намалуваат бројот на дел од своите клучни воени капацитети распоредени во Европа, вклучувајќи стратешки бомбардери, борбени авиони, беспилотни летала, подморници и дел од воените бродови. Потегот, според дипломатски извори, се гледа како дел од поширока стратегија со која Вашингтон сака да го натера европскиот дел од Алијансата да преземе поголем товар за сопствената безбедност.
Информацијата била пренесена на затворена седница на директорите за политички прашања во НАТО, каде што американски претставник од Пентагон ја претставил насоката на идните промени. Иако состанокот не понудил прецизни бројки или временска рамка, дипломатите велат дека сигналот бил доволно јасен за да предизвика загриженост кај дел од европските членки.
Според истите извори, намалувањето не е изолиран потег, туку продолжение на долгорочна тенденција во американската надворешна и безбедносна политика, особено под претседателството на Доналд Трамп, кој повеќепати инсистирал дека САД треба да ја преиспитаат својата улога во европската одбрана. Паралелно со тоа, Вашингтон сè повеќе го пренасочува фокусот кон Индо-Пацификот и други стратешки региони.
Во последните години веќе беа најавувани и делумно ревидирани планови за прераспоредување на американски сили во Европа, вклучително и дебати околу намалување на контингентите во Германија и Полска, што дополнително ја засили чувствителноста на темата меѓу сојузниците.
Во моментов, клучниот проблем за НАТО останува тоа што деталите се нејасни. Не е утврдено колкав точно број на средства ќе биде повлечен, ниту во кои рокови ќе се одвива процесот. Американската страна, сепак, уверила дека нема да има промени во нуклеарниот аспект на одвраќањето, кој останува централен столб на безбедносната архитектура.
Дипломатите опишуваат дека дел од способностите би можеле да бидат целосно повлечени, додека други само делумно намалени, во некои случаи и за третина или половина. Сето тоа, како што се наведува, ќе зависи од тоа колку европските партнери ќе успеат да развијат алтернативни капацитети.
Иако постои неизвесност околу роковите, прашањето ќе продолжи да се разгледува на следните НАТО состаноци посветени на планирањето на силите, каде што членките ќе треба да дефинираат какви ресурси можат да стават на располагање за заеднички операции.
Во меѓувреме, дел од аналитичарите предупредуваат дека ваквото повлекување би можело да создаде сериозни празнини во одбранбените капацитети, особено во сегменти како подморничко војување и стратешка авијација, кои тешко се заменуваат на краток рок. Сепак, постојат и оценки дека Европа не мора да ја копира американската структура „еден на еден“, туку да се насочи кон сопствено прилагоден модел на одбрана, кој би можел да се развие во рок од неколку години.
Од Вашингтон, високи претставници на американската дипломатија веќе испратија порака до сојузниците дека процесот на редефинирање на военото присуство во Европа ќе се спроведува координирано, иако признаваат дека ваквите промени најверојатно нема да бидат прифатени со ентузијазам кај сите членки.
Во НАТО, пак, се нагласува дека ваквиот развој не мора да се толкува исклучиво како слабеење на Алијансата, туку како дел од постепена промена во распределбата на одговорностите меѓу САД, Европа и Канада. Според ставот на Алијансата, поголемите европски инвестиции во одбраната би можеле со време да ја намалат зависноста од американските сили и да создадат поурамнотежена структура на безбедност.
…
